§ «فَجَاءَ هَذَا الْخَبَرُ مُبَيَّناً مَشْرُوحاً دَالًّا عَلَى أَنَّ الْأَمْرَ بِالْوُضُوءِ مِنْهُ إِنَّمَا كَانَ لِضَرْبٍ مِنَ الِاسْتِحْبَابِ دُونَ الْإِيجَابِ».[٢٧٤]

اگر متن حدیث به گونه‌ای باشد که دلالت آن بر معناى مقصود واضح نباشد، آن را «حدیث مجمل» می‌گویند.[٢٧٥] و در مقابلِ آن حدیث «مبيّن» قرار دارد.

همان گونه که مشاهده می‌شود، شیخ برای حل تعارض ظاهری دو روایت، به رابطه اجمال و بیان بین آن‌ها اشاره کرده است.

- عام

§ «فَلَا يُنَافِي مَا قَدَّمْنَاهُ مِنَ الْأَخْبَارِ لِأَنَّ الْأَخْبَارَ الَّتِي قَدَّمْنَاهَا عَلَى ضَرْبَيْنِ ضَرْبٌ مِنْهَا عَامَّةٌ فِي كُلِّ شَيْ‌ءٍ وَ ذَلِكَ يَدْخُلُ فِيهَا الْحَيَوَانُ وَ غَيْرُهُ فَلَا يَجُوزُ تَخْصِيصُهَا بِخَبَرٍ وَاحِدٍ».[٢٧٦]

- مختلف

گاهی این اصطلاح بر احادیث متعارض، اطلاق می‌شود.[٢٧٧] شیخ طوسی نیز نام کتاب خود را که حل تعارض میان اخبار می‌باشد، الاستبصار فیما اختلف من الاخبار گذاشته است.

اصطلاحاتی که مورد اشاره قرار گرفته است:

با تأمل در کلام شیخ طوسی در ذیلِ برخی از روایات، می‌توان به برخی اصطلاحات درایه‌ای نزد متأخران دست یافت و یا این اشارات را زمینه‌ساز به‌وجود آمدن آن اصطلاحات دانست. این نوع اصطلاحات عبارتند از: