حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٧٤ - پیشینه درایه در شیعه با بررسی کاربرد مصطلحات حدیثی در کتب اربعه

اِسناد

§   «وَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِيسَى».[٢٤٠]

مقطوع الإسناد

§   «فَأَوَّلُ مَا فِيهِ أَنَّهُ مُرْسَلٌ مَقْطُوعُ الْإِسْنَادِ وَ مَا هَذَا حُكْمُهُ لَا يُعَارَضُ بِهِ الْأَخْبَارُ الْمُسْنَدَةُ».[٢٤١]

منقطع الإسناد

§   «أَوَّلُ مَا فِيهِ أَنَّهُ خَبَرٌ مُرْسَلٌ مُنْقَطِعُ الْإِسْنَادِ لِأَنَّ جَعْفَرَ بْنَ بَشِيرٍ فِي الرِّوَايَةِ الْأُولَى قَالَ عَمَّنْ رَوَاهُ»[٢٤٢]

منقطع

§   «أَنَّ هَذَا الْخَبَرَ مُرْسَلٌ‌ مُنْقَطِعٌ»[٢٤٣]

§   «فَهُوَ حَدِيثٌ مُنْقَطِعٌ»[٢٤٤]

«اِسناد» همان رساندن حدیث به گویندة آن(پیامبر، امام یا آن‌چه در معنای آن دو باشد) است.[٢٤٥] و «حدیث منقطع» به معنای عام، حدیثی است که اسناد آن تا به معصوم: متصل نباشد؛ حال چه از اول آن یک یا چند نفر افتاده باشد یا از وسط و آخر آن، که منقطع به این معنا، اعم از مرسل و معلق خواهد بود. و «حدیث منقطع» به معنای اخص عبارت است از: حدیثی که از وسط اسناد آن به قول شهید ثانی در الرعایه یک نفر و به تصریح والد شیخ بهایی در وصول الأخیار یک یا چند نفر افتاده باشد.[٢٤٦]

همان گونه که از تأمل در نمونه‌های ذکرشده نیز برمی‌آید، منظور شیخ از دو اصطلاح «منقطع الاسناد» و «مقطوع الاسناد» و نیز «منقطع»، همان حدیث منقطع به معنای عام در درایه است که یکی از انواع آن، حدیث مرسل است.