حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٦٦ - پیشینه درایه در شیعه با بررسی کاربرد مصطلحات حدیثی در کتب اربعه
برده است:
- مرسل: کلینی(ره) در جاهای مختلف از اصطلاح «مرسل» استفاده کرده است، در کتاب العقل و الجهل چنین آمده است: «عدة منْ أَصْحَابِنَا، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ مُرْسَلًا، قَالَ:...».[١٤٥]
- حدیث: شیخ کلینی(ره) بارهها این لفظ را به معنای مصطلح آن در درایه و علمالحدیث در کتاب کافی به کار برده است.[١٤٦]
- إسناد: این اصطلاح تقریباً ٢٤٨ بار در کافی به کار رفته است؛ برای نمونه، در باب «ثواب العالم و المتعلم» آمده: «وَ بِهذَا الْإِسْنَادِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِالْحَمِيدِ، عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ رَزِينٍ...».[١٤٧]
- غیرواحد: در حدود ١٦٠ مورد از اسناد کافی عبارت «عن غیرواحد» ذکر شده است؛ برای نمونه، در این کتاب آمده: «حَدَّثَنَا غَيْرُوَاحد عَنْ أَحَدِهِمَا أَنَّهُ قَالَ:...» .[١٤٨]
هرچند منظور از «واحد» در این روایات معنای لغوی است، ولی اصطلاح «واحد» در درایه، ارتباط وثیقی با معنای لغوی آن دارد؛ لذا این کاربردهای شیخ کلینی میتواند در جهت تأیید این روایات و اعلام استفاضه یا تواتر آن باشد.
- معنعن: این اصطلاح که در درایه از آن بحث میشود نمونههای فراوانی در کافی دارد که نشاندهنده رواج آن و شایع بودن این روش نقل[١٤٩] در شیعه و اسناد کافی است.
اصطلاحات دیگری که شیخ کلینی(ره) از آنها بهره بردهاند، رفعه و رفعوه،[١٥٠] سنت[١٥١]و روایت[١٥٢] است.
الفاظ جرح و تعدیل موجود در «کافی»
برخی الفاظ جرح و تعدیل که در کتب درایه مورد بررسی قرار گرفته و در کتاب کافی