حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٧٨ - پیشینه درایه در شیعه با بررسی کاربرد مصطلحات حدیثی در کتب اربعه

مسند

§   «فَأَوَّلُ مَا فِيهِ أَنَّهُ مُرْسَلٌ مَقْطُوعُ الْإِسْنَادِ وَ مَا هَذَا حُكْمُهُ لَا يُعَارَضُ بِهِ الْأَخْبَارُ الْمُسْنَدَةُ».[٢٥٢]

«مسند» حدیثی است که سند آن تا به معصوم متصل باشد؛[٢٥٣] به عبارت دیگر، از سلسله سند آن، هیچ یک از روات ساقط نشده باشد، به طوری که هر یک از راویان از راوی پیشین خود روایت را اخذ کند و همین طور تا معصوم ادامه یابد.[٢٥٤] و یا به طور کلی، «مسند» حدیثی است که جمیع راویان آن مذکور باشند.[٢٥٥] با تفکر در نمونه‌های به کار رفته در استبصار شیخ طوسی، به راحتی می‌توان فهمید که اصطلاح «حدیث مسند» بر ایشان پوشیده نبوده و در نقل یا نقد احادیث، بسیار از آن بهره برده‌ است.[٢٥٦]

رفعه

§   «وَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ رَفَعَهُ‌ عَنْ أَبِي‌عَبْدِاللَّهِ٧ قَالَ...».[٢٥٧]

هرچند «رفعه» اصطلاح نیست، ولی هر جا شیخ در نقل روایتی آن را به کار برده اند آن روایت، مرفوع می‌باشد. بنابراین شاید اصطلاح «مرفوع» پس از دوران شیخ طوسی به‌وجود آمده باشد، اما نمی‌توان لفظ «رفعه» را در ایجاد این اصطلاح درایه‌ای، بی‌تأثیر انگاشت.

شاذ

§   «فَهَذَا خَبَرٌ شَاذٌّ شَدِيدَ الشُّذُوذِ وَ إِنْ تَكَرَّرَ فِي الْكُتُبِ فَإِنَّمَا أَصْلُهُ يُونُسُ عَنْ