آذارُ يا رسولَ‌اللّه‌؟ فقالَn: قَدْ عَلِمْتُ ذلكَ يا أباذرٍّ وَ لكنّی أحْبَبْتُ أنْ يَعْلَمَ قَوْمِی أَنّكَ رَجُلٌ مِنْ أهْلِ الْجَنَّةِ وَ كَيْفَ لا يكُونُ ذلكَ وَ أنْتَ الْمَطْرُودُ عَنْ حَرَمِی بَعْدِی لِمَحَبَّتِكَ لِأهْلِ بَيْتِی فَتَعِيشُ وَحْدَكَ وَ تَمُوتُ وَحْدَكَ وَ يَسْعَدُ بِكَ قَوْمٌ يَتَوَلَّوْنَ تَجْهِيزَكَ وَ دَفْنَكَ، أُولئِكَ رُفَقائِی فِی الْجَنَّة الْخُلْدِ الَّتِی وُعِدَ الْمُتَّقُون؛[١٨] ابن‌عباس می‌گوید: روزی پيامبرn در مسجد قبا با اصحاب خود نشسته بود. به آنان فرمود: «نخستين فردی كه اكنون بر شما وارد می‌شود، از بهشتيان است.» برخی افراد، چون اين سخن را شنيدند، بيرون رفتند تا شتابان باز گردند و به سبب اين خبر، از بهشتيان شوند. پيامبرn اين را فهميد و به آنان كه مانده بودند، فرمود: «اكنون چند نفر بر شما در‌می‌آيند كه هر يك از ديگری سبقت می‌جويد. از ميان آنان، هر كس به من خبر دهد كه ماه آذار، تمام می‌شود، اهل بهشت است.» پس آن گروه بازگشتند و وارد شدند و ابوذر نيز با آنان بود. پيامبر به آنان فرمود: «ما در كدام ماه رومی هستيم؟» ابوذر پاسخ داد: ای پيامبر خدا! آذار تمام شد. پيامبرn فرمود: «ای ابوذر! اين را می‌دانستم، اما دوست داشتم كه امّت من بدانند تو بهشتی هستی، و چه‌سان بهشتی نباشی، در حالی ‌كه تو را پس از من، از حرمم (مدينه) می‌رانند، چون به اهل‌بيت من محبّت داری؟! پس، تنها زندگی می‌كنی و تنها می‌ميری و گروهی سعادتِ تجهيز و كفن و دفن تو را می‌يابند كه آنان، همراهان من در بهشت جاودانند؛ بهشتی كه به پرهيزگاران، وعده داده شده است.»

روشن است که اگر این مجلس در زمان و ماهی دیگر برگزار شده بود، پیامبرn برای نشان دادن ابوذر در جایگاه فردی بهشتی، نشانه را با توجه به آن ماه قرار می‌داد و یا اگر در نیمة ماه قرار داشتند، ممکن بود تعبیر پیامبر اکرمn به گونه‌ای دیگر بود و یا حتی از نشانه‌ای به طور کلی متفاوت سود می‌جستند. به سخن دیگر و تعبیر دانشیان اصول فقه، خبر دادن از خروج از ماه آذار فقط عنوان مشیری بوده تا مراد حقیقی پیامبر را از جملات قبلی‌اش در همان مجلس، روشن کند و نه عنوانی ذاتی و مقصود اصلی، تا حکم متعلق به همان باشد.

نکته:

افزون بر این که سبب ورود نقل‌شده، مانع دلالت حدیث بر نحوست ماه آذار