حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٥٥ - بررسی شخصیت و احوال عبدالله بن جعفر حميری

١. رسالة فی معنی هشام و يونس، نوشتة علی بن ابراهيم قمی.[١١١]

٢. کتاب مثالب هشام و يونس، نوشتة سعد بن عبدالله اشعری.

٣. کتاب الرد علی ابراهيم بن هاشم فی معنی هشام و يونس، نوشتة سعد بن عبدالله اشعری.[١١٢]

٤. كتاب ما بين هشام بن الحكم و هشام بن سالم و القياس و الأرواح و الجنة و النار و الحديثين المختلفين، نوشتة حميری.

از محتوای اين کتاب‌ها اطلاعی در دست نيست، اما عنوان کتاب‌های جناب سعد بن عبدالله و علی بن ابراهيم، قالبی انتقادی و تهاجمی را تداعی می‌کند، در حالی که عنوان کتاب حميری به گونه‌ای شبهه‌زدايی و توضيحی به نظر می‌آيد. قرائنی همچون حضور او در طریق به هشامین و یونس در مشیخة فقیه و تهذیب و هم‌طبقه بودن او با سعد و علی بن ابراهیم نشان می‌دهد، حمیری -و البته بعداً صدوق- فارغ از حساسیت‌های بی‌ثمر رویة میانه را دنبال کرده‌اند. اين همان شيوة پسنديده و تأييد‌شده امامان شيعه: است.

دربارة قرب‌الاسناد

بحث از کتاب قرب‌الاسناد در چند محور سامان می‌گيرد:

محور اول: تعریف قرب‌الاسناد

ميرزای نوری در خاتمة مستدرک می‌نويسد:

قرب‌الاسناد،... هر محدث اخباری که سند عالی و کم‌واسطه تا معصوم در اختیار داشت، در کتاب مخصوصی جمع می‌کرد. نویسندگان به این کتاب افتخار می‌کردند و به جهت تألیف آن شاد می‌شدند.[١١٣]

علوّ در اسناد به دو قسم «مطلق» و «نسبی» تقسيم می‌شود، که نسبی به چهار دسته تقسيم می‌گردد، اما قلّت واسطه به معصوم، افضل انواع علوّ اسناد نزد بیشتر اهالیِ دراية الحديث است؛ به ويژه آن‌که سند آن صحيح و خالی از شائبه