در ترجمة راویان به چشم می‌خورد. با توجه به این‌که سبک علامه، جمع آرا و ارائه یک نظر به عنوان فصل‌الخطاب است، در این اختلاف نظرها، مبانی مهمی را ارائه کرده است. بر اساس دو بخشی بودن کتاب، ابتدا به ترجیحات توثیق در بخش معتمدان کتاب خلاصة‌الاقوال و سپس به ترجیح تضعیف در بخش غیر‌معتمدان کتاب اشاره می‌شود.

ترجیح توثیق

مبنای علامه دربارة اختلاف قول رجالیون، این‌گونه است که بعد از بیان اختلافات، بر اساس مبنای خود در تقدیم علمای رجال، نظر بعضی از علما را بر بعضی دیگر ترجیح می‌دهد. پس از بررسی این موارد، می‌توان مبنای علامه را در باب اختیار اقوال رجالیون به‌دست آورده و فردِ مورد اعتماد نزد علامه را شناخت.

١. تقدیم توثیق نجاشی بر تضعیفات دیگر رجالیان

تقدیم توثیق نجاشی بر سایر تضعیفات، این نکته را به دست می‌دهد که توثیقات نجاشی جایگاه ویژه‌ای برای علامه داشت. این‌چنین تقدیم‌هایی را می‌توان در موارد زیر یافت:

الف) تقدیم توثیق نجاشی بر تضعیف ابن‌غضائری

ـ ابراهيم بن عمرو اليماني الصنعانی:[٤١٦]با این که ابن‌غضائری، ابراهیم را جداً ضعیف دانسته، ولی علامه توثیق نجاشی دربارة او را برمی‌گزیند:

قال النجاشي(ره) : إنه شيخ من أصحابنا ثقة. و قال ابن‌الغضائري: إنه ضعيف جداً و الأرجح عندي قبول روايته.‌[٤١٧]

إدريس بن زياد الكفرثوثاني: علامه به صراحت بیان می‌کند که قول نجاشی دربارة «ادریس‌بن‌زیاد» بر گفتة ابن‌غضایری مقدم است.

[نجاشی]: ثقة... قال ابن‌الغضائري: يروي عن الضعفاء. و الأقرب عندي قبول روايته لتعديل النجاشي له و قول ابن‌الغضائري لا يعارضه لأنه لم‌يجرحه في نفسه و لا طعن في عدالته.[٤١٨]