حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٤٥ - بررسی شخصیت و احوال عبدالله بن جعفر حميری

دو گونه روايت از جناب حميری داشته است؛ گاه بدون واسطه از او نقل حديث کرده؛ مانند روایاتی که در موالید ائمه: آورده، و گاهی به واسطة فرزندش محمد، محمد بن يحيی و علی بن عبدالله. وی در جمع‌بندی مباحث، مجموع اين ادعا را مردود می‌شمرد: «فان ادعاء تلک الکلية غلط و باطل».[٨٢]

نقل بی‌واسطه کلينی به لحاظ تاريخی هيچ منعی ندارد؛ ضمن آن‌که اصلِ در قضاوت ـ به ويژه با عنايت به دقت خاص کلينی ـ آن است که نقل را مستقيم بشماريم؛ پس کلام تستری را قويم می‌دانيم.

از مجموع اطلاعات سندی او در روایات شیعه به دست می‌آید که او هم‌طبقة: محمد بن یحیی العطار، محمد بن علی بن محبوب، سعد بن عبدالله، صفار، احمد بن ادریس و احمد بن اسحاق است؛ بنابراین، طبقة روایی او نیز مشخص ا‌ست.


٢. ارتباطات علمی عبدالله بن جعفر الحميری

عصری که او در قم زندگی می‌کرد، مقارن حضور گستردة اصحاب ائمه متأخر در اين شهر است؛ از این رو، زمينة مراودات علمیِ او فراهم بوده است. مجموعه روايات او در کتب اربعه به ١٨٢ روايت می‌رسد که با عناوينی همچون: عبدالله بن جعفر (٧٥ روايت)، عبدالله بن جعفر الحميری (٦٨ روايت) و الحميری (٣٩ روايت) آمده است. هم‌چنين نمی‌توان از گستردگی نقل شیخ صدوق(‌ره) در آثارش از او گذشت چه آن‌که در فقيه و غير آن به واسطة پدرش و محمد بن موسی المتوکل از او نقل حديث کرده است.

شمار روایات او در منابع مهم به قرار زیر است:

ردیف

کتاب

روایات

ردیف

کتاب

روایات

١

الکافی

٤٩

٩

ثواب‌الاعمال

٧٠

٢

تهذیب الاحکام

٤٢

١٠

الخصال

٤١

٣

من لایحضره الفقیه

٨

١١

عیون اخبار الرضا

١٧

٤

بصائر‌الدرجات

٢٨

١٢

کمال‌الدین

٩٢

٥

کامل‌الزیارات

٦٦

١٣

معانی‌الاخبار

٣٣

٦

الامامة و التبصره

٣٠

١٤

علل‌الشرایع

٦٢

٧

التوحید

١٧

١٥

الاختصاص

٨

٨

الامالی (صدوق)

٥٢

١٦

الامالی (مفید)

١٣