حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٨٤ - پیشینه درایه در شیعه با بررسی کاربرد مصطلحات حدیثی در کتب اربعه

نسبت به شیعه پیش قدم بودند، پس شهید باید تمام اصطلاحات درایه‌ای را از ایشان گرفته باشد. اما قول بهتر آن است که شهید ثانی برخی از اصطلاحات اهل سنت را اخذ کرده و با بررسی کاربردهای این اصطلاحات در شیعه، به بومی‌سازی این اصطلاحات پرداخته است. این‌که شهید در این بومی‌سازی چه مقدار موفق بوده و یا چه قدر فرصت داشته است، مسئله‌ای دیگر است.

نتیجه‌گیری

معصومان: از اولین کسانی بودند که توجه به معیارهای سنجش حدیث را به پیروان خویش گوشزد کردند. استفاده از اصطلاحات حدیثی نیز در لسان ائمه: رایج بوده است. پس از ایشان، مؤلفان کتب اربعة حدیثی شیعه، از مباحث و اصطلاحات درایه‌ای موجود در آن دوران بهره برده‌اند که نمونة شاخص آن، کتاب استبصار شیخ طوسی است. هرچند در حال حاضر، اولین کتاب درایه‌ای چاپ‌شدة شیعه الرعایة شهید ثانی است، ولی وجود اسامی کتب درایه‌ای شیعه در فهرست شیخ طوسی و نجاشی و نیز وجود اصطلاحات حدیثی در متون احادیث و کتاب‌های حدیثی شیعه، نشان از وجود این دانش در میان شیعیان است که البته تألیفات مستقل دربارة آن، اکنون در دست‌رس نیست. بر این اساس، نظریه اقتباس مطلق اصطلاحات درایه‌ای توسط شهید ثانی از اهل سنت، قابل قبول نبوده، ابداع دانش درایه در شیعه توسط ایشان، پذیرفتنی نیست، بلکه نظریة بهتر آن است که شهید ثانی تلاش کرده مجموعه مباحث درایه‌ای موجود در شیعه را در قالب کتابی مستقل درآورد و در این کتاب، از دیدگاه‌های اهل سنّت نیز استفادة فراوانی کرد، اما تلاش کرد که اصطلاحات را بومی کند.