آن‌گاه که یکی از افراد خانواده مرتکب اشتباهی ‌شود، خود را جدای از دیگران تصور کرده و بین خود و ایشان فاصله می‌بیند. در این شرایط، موقعیت برای ابراز عشق‌های دروغین فراهم شده و فرد، به بیرون از خانواده گرایش می‌یابد. مدارا در قالب محبت، از هرز رفتن نیروی خانواده جلوگیری می‌کند.

قرآن کریم، به این مسئله اشاره کرده و می‌فرماید:

وَ مِنْ آياتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً لِتَسْكُنُوا إِلَيْها وَ جَعَل بَيْنَكُم مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً إِنّ في‌ ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْم يَتَفَكَّرُونَ؛[٣٤١] و از نشانه‌هاى او اين‌كه همسرانى از جنس خودتان براى شما آفريد، تا در كنار آنان آرامش يابيد و در ميانتان مودت و رحمت قرار داد. در اين، نشانه‌هايى است براى گروهى كه تفكر مى‌كنند.

بر اساس این آیه، یکی از فواید تشکیل خانواده، رسیدن به آرامش است و دست‌یابی به آرامش، از راه مودت و رحمت امکان‌پذیر است. قرآن کریم می‌داند که انسان‌ها گاهی مرتکب خطا می‌شوند، ولی باز هم ملاک زندگیِ مشترک را مودت و رحمت دانسته است.

از سوی دیگر، اگر هر یک از دو نفر بخواهد، محبت را متوقف بر اظهار محبت دیگری کند، هیچ‌گاه خوشبختیِ ناشی از این روش را نخواهند چشید. در فرهنگ معصومان: آغازگری در مدارا و رحمت، امری پسندیده است. امام علي٧ مي‌فرمايد: «اَفضَلُ النَاسِ مِنَّةً مَن بَدَأَ بِالمَوَدَّةِ»؛[٣٤٢] برترينِ مردم از نظر منّت‌داشتن بر دیگران، كسي است كه در دوستي پيشي بگيرد. بنابراین، خانواده‌ای موفق خواهد بود که اعضای آن در محبت کردن از هم سبقت بگیرند. پیشی گرفتن در محبت، نوعی مداراست، زیرا تلاشی برای جلب شخص مقابل و غلبه بر مشکلات احتمالی است.

٥. پاک‌دامنی در سایة مدارا

پاک‌دامنی، از برجسته‌ترین صفات انسانی است. جامعه‌ای که لجام‌گسیخته به