دارد. یکی از این راه‌ها، ذکر نام کتاب در آن اثر یا آثار دیگر مؤلف است. شیخ صدوق با نام بردن از کتاب‌های مختلفش در دیگر آثار خود، صحت انتساب بسیاری از آثارش را روشن می‌کند.

٢. بحث مشکل صحت انتساب کتاب‌ها به مؤلفان آن‌ها، در فهرست‌ها نیز به چشم می‌خورد. درستیِ انتساب برخی آثار نام برده شده در فهرست‌ها، محل تردید بوده و نام برخی آثار مشهور که به نام برخی از دانشمندان شهرت یافته است، در فهرست‌ها نیامده است؛ برای نمونه، در هیچ یک از آثار فهرست‌نویسان، از جمله شیخ طوسی و نجاشی که شاگردان مفید هستند، نامی از کتاب تصحیح الإعتقاد منسوب به شیخ مفید برده نشده است، و این نکته انتساب کتاب نام‌برده را به شیخ مفید تضعیف می‌کند.

شیخ صدوق، با یادکرد آثارش در متن نوشته‌های خود، گزارش فهرست‌نویسان و رجالیان از فهرست آثار خود را تأیید می‌کند.

٣. یکی از مشکلات پیش روی دانشیان، ضبط دقیق نام افراد و اسامی کتاب‌هایشان است؛ مثلاً به روشنی معلوم نیست که نام کتاب مشهور شیخ صدوق در اعتقادات شیعه چیست: الإعتقادات فی دین الإمامیه، دعايم الإعتقاد، الإعتقادات، اعتقادات الإمامیه و یا نامی دیگر؟

با گزارش‌هایی که شیخ صدوق از آثار خود داده است، نام دقیق و صحیح برخی از کتاب‌هایش دانسته می‌شود؛ چنان‌که برخی از دانشیان کتاب کمال‌الدین و تمام‌النعمه را به مناسبت آیه «إکمال‌الدین»،[٤٠] با نام «إکمال‌الدین و اتمام‌النعمه» شناخته و شناسانده‌اند،[٤١] ولی صدوق خود در گزارش‌های مختلفش، این کتاب را با نام کمال‌الدین و تمام‌النعمة فی اثبات الغیبة و کشف الحیرة معرفی می‌کند.[٤٢]

هم‌چنین فهرست‌های معروف، معرفی‌کنندة کتابی از شیخ صدوق با نام ابطال الغلو و التقصیر نام برده هستند.[٤٣] با این عنوان، این‌ گونه تداعی می‌شود که شیخ صدوق دو عقیده مقابلِ هم، یعنی غلو و تقصیر را ابطال کرده است؛ دو عقیده‌ای که هر یک از پیروان مکتب قم و بغداد یکدیگر را به آن متهم می‌ساختند. در حالی که موضوع