حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٨ - پندارة نحوست ماه صفر

می‌شود، ماه آذار اساساً ماهی قمری نیست تا احتمال داده شود که نام دیگر ماه صفر باشد، بلکه ششمین ماه سال رومی و هفتمین ماه سریانی است و پس از ماه «شباط» و پیش از ماه «نیسان» قرار دارد و تقریباً مطابق ماه مارس، سومین ماه مسیحی و مقارن اواسط اسفند تا اواسط فروردین است و در گذشته و حال، در تقویم برخی کشورهای عربی در کنار و در عرض ماه‌های قمری وجود داشته است.[١٩]

گفتنی است، این ماه با ماه «آذر» در تقویم ایران نیز متفاوت است و تنها تشابه آوایی با آن دارد و هرچند در اشعار فارسی آمده است، اما با توجه به همان جایگاه زمانی خود در سال رومی به کار رفته است. زیرا جایگاه این ماه در اوایل بهار که بادهای باران‌زا می‌وزند و پیش از ماه پرباران نیسان است و همین نکته در شعر شاعران نمود یافته؛ برای نمونه، سعدی چنین سروده است:

این هنوز اول آذار جهان‌افروز است

باش تا خیمه زند دولت نیسان و ایار

و در مجموعة ویس و رامین می‌خوانیم:

منم آذار و تو نوروز خرم

هر آیینه بود این هر دو با هم

و حافظ به زیبایی آورده است:

ابر آذاری بیامد باد نوروزی وزید

وجه می می‌خواهم و مطرب که می‌گوید رسید

احتمال تقارن صفر و آذار

برخی چنین احتمال داده‌اند که ممکن است در آن سال که پیامبر این سخن را فرموده است، ماه صفر با ماه آذار مصادف بوده و از این رو، پیامبر اکرمn برای اشاره به ماه صفر، برج مصادف با آن، یعنی آذار را به کار برده‌اند.

مراجعه به تقویم‌های جدید مقارن و رایانه‌ای، احتمال مزبور را از بین می‌برد. این گونه