روى الكشي... قال: قلت لأبي‌جعفر٧ إن أخي مات فقال: رحم الله أخاك فإنه كان من خصيص شيعتي قال أبومسعود: حمدان بن أحمد الخصيص؟ قال: خاصة الخاصة. و قال النجاشي: محمد بن ‌أحمد بن ‌خاقان النهدي أبوجعفر القلانسي المعروف بحمدان كوفي مضطرب. فنحن في هذه الرواية من المتوقفين.[٤٣٠]

٤. تقدیم تضعیف نجاشی و ابن‌غضائری بر توثیق کشی(ره)

محمد بن ‌أحمد ‌بن‌ خاقان: علامه در این راوی با وجود توثیق کشی، ملتزم به تضعیف ابن‌غضائری و نجاشی شده و راوی را نمی‌پذیرد:

قال الكشي: قال النضر إنه كوفي ثقة خير. و قال النجاشي إنه مضطرب. و قال ابن‌الغضائري إنه كوفي ضعيف يروي عن الضعفاء. و عندي توقف في روايته لقول هذين الشيخين فيه.[٤٣١]

نتیجه‌گیری:

نتایج مهمی که از این نوشتار به‌دست می‌آید، بدین قرار است:

١. علمای متقدم رجال، برخلاف علمای متأخر، به ذکر مبانی رجالی خود نپرداخته‌اند که این مسئله در مواردی، مشکلات و ابهاماتی را به‌دنبال داشته است. یکی از راه‌های به‌دست آوردن مبانی عالم رجالی، بهره‌گیری از نظریات وی و دسته‌بندی آن‌هاست. با این روش، بسیاری از مبانیِ رجالیِ علمای متقدم، قابل کشف است.

٢. علامه حلی در کتاب رجالی خود (خلاصةالاقوال) مبانی‌ای را اختیار کرد که برخی از آن‌ها از اختصاصاتِ اوست. مبانی علامه حلی که با جست‌وجو در نظریاتش به‌دست می‌آید، به دو بخش قابل تقسیم است: ١. مبانی خاص رجالی؛ که می‌توان آن‌ها را از لابه‌لای احکامی که علامه دربارة راویان گوناگون ذکر نموده، استخراج کرد. برخی از این مبانی عبارت است از: ساختارسازی جدید در تدوین کتاب رجالی،