توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٤ - اقسام تجريد در قالب مثال

علّت قبح منظر اين باشد كه در اثر شدائد حرب و اصابت جراحات به آن چنين شده باشد.

و كلمه [تعدوا] يعنى بسرعت مى‌برد من را.

و [صارخ الوغى‌] يعنى استغاثه‌كننده در حرب و جنگ و [مستلئم‌] يعنى كسيكه زره در تن كرده است و كلمه [باء] بر سر ان به معناى مصاحبت و معيّت است.

و كلمه [فنيق‌] يعنى مخلّ و نرمى كه مكرّم و محترم باشد.

و كلمه [مرحّل‌] از رحّل البعير يعن اشخصه من مكانه و ارسله مى‌باشد.

بنابراين معناى اين بيت اينست:

بسا اسب قبيح المنظرى كه من را بسرعت بطرف فريادكننده‌اى كه طلب پناه مى‌كند مى‌برد درحالتيكه همراه هستم با شخصى كه زره به تن نموده همچون نرى كه از مكانش بطرفى ديگر فرستاده شده باشد.

تقدير اين عبارت چنين است:

تعدو بى و معى من نفسى مستعد للحرب بالغ فى استعداده للحرب حتّى انتزع منه مستعد آخر.

يعنى: اسب مذكور من را بسرعت بطرف فريادكننده مى‌برد در حالتيكه با من پوشنده زرهى همراه است كه از نفس من انتزاع شده زيرا نفس من بقدرى براى حرب و جنگ استعداد دارد كه ميتوان از آن مستعد ديگرى را انتزاع نمود.

از جمله: تجريد است كه بواسطه دخول كلمه [فى‌] در منتزع منه صورت ميگيرد مانند فرموده حقتعالى: