توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٧٣ - تخلص و شرح آن

نموده و جمله [و خطى المهرية] معطوف به [السرى‌] است نه بر مجرور در [منا] لذا اين‌كه برخى اينطور پنداشته و تصوّر كرده‌اند صحيح نيست.

و [خطى‌] جمع [خطوة] يعنى قدم و گام بوده و مقصود شاعر از [مهريّة] شتران منسوب به مهرة بن جيدان ابى قبيله ميباشد.

و [القود] يعنى پشت شتران طولانى و گردنهايشان دراز مى‌باشد و اين لفظ [القود] جمع [اقود] مى‌باشد، بنابراين مراد شاعر اينستكه:

سير در شب و راه رفتن با شتران در ما اثر كرده است.

لازم بتذكّر است كه مفعول [يقول‌] جمله [امطلع الشمس تبغى‌] مى‌باشد و كلمه [تبغى‌] يعنى تطلب.

و لفظ [تؤم‌] يعنى تقصد و كلمه [كلّا] ردع و زجر و تنبيه است براى قوم.

متن‌

و قد ينتقل منه الى ما لا يلائمه و يسمّى الاقتضاب و هو مذهب العرب الجاهليّة و من يليهم من المخضرمين كقوله: