توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٠٣ - جناس قلب

مكرّرا و مردّدا نحو:

و جئتك من سبا بنبا يقين‌ ) .

هذا من التجنيس اللاحق و امثلة الاخر ظاهرة مما سبق.

ترجمه‌

مصنّف گويد:

و اگر دو لفظ متجانس در ترتيب حروف با هم مختلف باشند جناس را جناس قلب گويند مانند:

حسامه فتح لاوليائه حتف لاعدائه.

و اينمثال به قلب كلّ نيز خوانده ميشود.

و مانند:

اللّهم استر عوراتنا و آمن روعاتنا.

و بآن قلب بعض گويند.

و اگر احد المتجانسين در اوّل بيت و ديگرى در آخر آن واقع شود جناس قلب را، قلب مجنّح خوانند.

و اگر احد المتجانسين پهلوى ديگرى واقع شود جناس را، جناس مزدوج و مكرّر و مردّد خوانند مانند:

و جئتك من سبأ بنباء يقين‌ .

جناس قلب‌

شارح گويد:

اگر دو لفظ در ترتيب حروف با هم مختلف باشند باينمعنا كه از نظر نوع و عدد حروف و هيئت با هم متّحد بوده ولى از حيث حروف با هم مختلف باشند باين نحو كه بعضى از حروف در احد اللفظين مقدّم شده و در ديگرى‌