می‌کند ، یعنی هوا و هوسش بر قلب و ضمیر و وجدانش ستم می‌کند . مثلا یک‌ نفر دروغ می‌گوید ، در این دروغ دو جنبه است ، از جنبه‌ای ممکن است مفید فایده‌ای برای طرف باشد . فروشنده‌ای که دروغ می‌گوید و قیمت جنس را زیادتر می‌گوید و طرف را گول می‌زند ناچار منفعتی عایدش می‌شود و پولی به‌ جیبش می‌رود ، پول به حیات مادی او کمک می‌کند ، برایش لباس می‌شود ، نان و آب می‌شود ، همه چیز می‌شود ، اما همین آدم در عین حال وجدان و ضمیر ملکوتی دارد ، وجدانش اجازه نمی دهد دروغ بگوید ، وقتی که دروغ گفت به‌ وجدان خود لطمه می‌زند و آن را پژمرده و ضعیف می‌سازد ، پس به خودش ظلم‌ کرده . همچنین است حالت کسی که به دیگران ستم می‌کند ، او در عین حال که‌ به دیگری ظلم می‌کند در قلب خود قساوت و تیرگی و سیاهی ایجاد می‌کند ، مثل این است که به جنگ عقل و قلب خود رفته است . این است که قرآن‌ کریم همیشه بشر را " ظالم بر خویشتن " می‌خواند ، زیرا یا در اثر جهالت‌ برخود ظلم می‌کند و یا در اثر طغیان شهوت و هوا و هوس بر عقل و قلب و انسانیت خود ستم روا می‌دارد .