برخاستن تکلف و بالاخره برای یک عده از مردم زندگی یکسره تکلف شده است‌ . رسول اکرم اجازه نمی‌داد که مجلس او صدر و ذیل و بالا و پایین داشته‌ باشد ، مخصوصا ، دستور می‌داد که اصحاب و یاران حلقه و دایره وار بنشینند که مجلس بالا و پایین نداشته باشد . در قرآن کریم می‌فرماید : در مجالس‌ جاها را باز کنید ، یعنی مقید نباشید که یک نقطه معین را اشغال کرده‌ باشید . به طور کلی مقید شدن به زندگی متکلفانه ناشی از کوچکی روح و نداشتن‌ شخصیت است . بعضی افراد در خود احساس حقارت می‌کنند و بعد می‌خواهند این حقارت را جبران کنند و برای خود در نظر دیگران شخصیتی اثبات کنند . این گونه افراد بیشتر خود را به تظاهر به یک سلسله قیود وادار می‌کنند . مردم عالم که همان مقام علمی و شخصیت علمی آنها گواه راستین آنهاست‌ احتیاجی نمی بینند که تظاهر کنند . بر عکس ، افرادی که از این جهت‌ احساس عقب ماندگی می‌کنند بیشتر به القاب و عناوین و تظاهر اهمیت‌ می‌دهند . به طور کلی کار و فعالیت و مثبت بودن با تکلف و به خود بندی و اسیر عادات و رسوم شدن سازگار نیست . هر یک از این تکلفات مقدار زیادی‌ وقت تلف می‌کند ، فکر و خیال مصرف می‌کند ، خستگی و ملالت می‌آورد . مردمی که می‌خواهند در حال حرکت و تلاش و فعالیت باشند و به مقامات و ترقیات نائل شوند لازم است بار خود را از این تکلفات سبکتر کنند تا بتوانند سریع پیش بروند . حضرت صادق علیه السلام خواست به حمام برود ، حمامی اجازه خواست که‌ حمام را برای امام خلوت کند و در وقتی که امام