دیگری محکوم ، یکی پند ده و دیگری پند پذیر باشد ، چیزی که هست ، همان‌ طوری که رسول اکرم فرمود : خداوند این موجود عجیب را که نامش " انسان‌ " است ترکیبی قرار داده از غرایز و تمایلات مختلف و به این مناسبت در وی حالاتی شبیه دو گانگی پیدا می‌شود . اگر دو نفر بخواهند با یکدیگر همکاری کنند ، اول با یکدیگر پیمان‌ می‌بندند ، بعد در خلال همکاری بر کار یکدیگر نظارت و مراقبت می‌کنند و در آخر سال به حساب و رسیدگی و دخل و خرج و سود و زیان می‌پردازند و اگر معلوم شد خوب کار کرده‌اند و هیچکدام مرتکب خطا و خیانتی نشده است دست‌ یکدیگر را می‌فشارند و رضایت می‌دهند و اگر بر عکس معلوم شد که یکی از آنها قصوری کرده و لاقیدی به خرج داده یا عمدا تقصیر کرده و خیانتی مرتکب‌ شده ، آن وقت است که رگبار ملامت و تیر سرزنش و مجازات از سوی دوستش‌ به سوی او متوجه می‌شود . انسان از آن جهت که انسان است و یک نوع دو گانگی بر وجودش حکمفرماست و از آن نظر که ترکیبی است از میلها و غرایز مختلف ، باید نسبت به خود همه این مراحل را طی کند ، هم باید با خود عهد و قرار داد و پیمان ببندد ، و هم همیشه از خود مراقبت کند و بر خود نظارت نماید ، و هم اینکه در آخر هر سال و بلکه هر ماه و هر هفته و هر روز از خود حساب بکشد ، و هم آنکه احیانا اگر از خود خطایی مشاهده کرد خود را مورد عتاب قرار دهد . اینها همه از شئون آن مطلب است که وجود مربیان خارجی لازم است ولی کافی نیست ، هر کسی باید خودش سمت مربی گری‌ خود را داشته باشد .