حکمتها و اندرزها - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٨٠
« ران علی قلوبهم ما کانوا یکسبون »" [١] یعنی درباره اینها سخن مگو ،
اعمال تاریک و سیاه اینها به صورت زنگاری بر روی قلبشان در آمده است .
این آیه حالت سقوط اخلاقی و روحی بشر را ذکر میکند .
تنها عمل سیاه و سیاه کاری نیست که روح را سیاه میکند ، عوامل دیگر هم
هست که در تاریک کردن روح و تیره ساختن دل مؤثر است ، از آن جمله است
محیطها و معاشرتها . تأثیر معاشرت چه در جهت نیکی و چه در جهت بدی
خیلی واضح و روشن است . آدمی روح بسیار حساسی دارد ، زود تحت تأثیر
واقع میشود . و ممکن است بعضی اشخاص خودشان را گول بزنند و خیال کنند
محیط و معاشرت در آنها تأثیر ندارد ، ولی اشتباه است ، انسان با روحی
بسیار حساس و قابل تغییر آفریده شده است . تغییرات روحی که در انسان
پیدا میشود مگر خیلی زیاد باشد که خودش بفهمد والا کمتر خود شخص متوجه
تغییرات و تبدیلات روحی خود میشود . انسان گاهی جسما لاغر میشود و چند
کیلو سبکتر میگردد و چاق میشود چند کیلو سنگین تر میشود ، تا خودش را
وزن نکند متوجه نمیشود . تغییرات و کم و زیادهای روحی به درجاتی
نامحسوس تر و دقیق تر است و به طریق اولی فهمیده نمیشود و متأسفانه
همچو وسیلهای نیست که انسان هر روز یک بار یا هفتهای یک بار و یا ماهی
یک بار و حداقل سالی یک بار خودش را وزن کند و ببیند چقدر از لحاظ
روحیه سبکتر یا سنگین تر شده . صلاح و فساد بدون آنکه خود اشخاص بفهمند
از فردی به فردی سرایت میکند :
[١] مطففین / . ١٤