حکمتها و اندرزها - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٧
بقعهها و سرزمینها و نسبت به حیوانات اهلی که در اختیار شماست " ، یعنی این قسمت زمینی که مثلا در اختیار شماست و شما مالک آن زمین خوانده میشوید حقی به عهده شما دارد و آن این است که آن را باید و غیر معمور نگذارید ، باید آن را به وسیله کشت و زرع و یا به وسیله عمران و ساختمان آباد کنید . در این صورت از عهده مسؤولیتی که نسبت به این جماد دارید بر آمدهاید . حیواناتی که در اختیار شماست ، مثل اسب و گوسفند و گاو شتر و استر و الاغ ، همان طوری که حق استفاده از سواری و یا از شیر و پشم و پوست و گوشت آنها را دارید مسؤول رعایت و خوراک و مسکن و آسایش آنها میباشید . آن کس که به عنوان والی و فرماندار شهری معرفی میشود و امر خویش را در قلمرو حکومتش مطاع میشمارد باید بداند که این شهر و این بخش و یا این استان و یا این کشور به عهده او حقی دارد که آنجا را معمور و آبادان سازد و موجبات خوشی و آسایش و گشایش زندگی را فراهم سازد . یک گل که در یک گلدان قرار گرفته به عهده صاحب خود حقی دارد که به موقع به او آب برساند و طراوت و شادابی او را حفظ کند . پس انسان به حکم همان استعداد و شایستگی فطری ، از یک طرف استحقاق بزرگی برای استفاده از مواهب خلقت دارد و از طرف دیگر مسؤولیت عظیمی نسبت به همه موجوداتی که در اختیار اوست از جماد و نبات و حیوان دارد ، تا چه رسد به مسؤولیتهای عظیمی که نسبت به انسانهای مانند خود دارد ، مثل مسؤولیتی که در برابر پدر و مادر دارد و یا مسؤولیتی که نسبت به فرزندان خود دارد و یا مسؤولیتی که نسبت به زن و یا شوهر خود دارد ، یا مسؤولیتی که نسبت به