همواره دل و روح خویش را از آلایشها پاک نگه می‌دارد و نمی‌گذارد آینه‌ روحش با غبار حسادت و کینه توزی و خود خواهی و عناد و لجاج و تعصب‌ مکدر شود و برای عقل که نور خداست حجابی و پرده‌ای پدید آید و لهذا از این نور خدایی حداکثر استفاده را می‌برد و بی پرده حقایق را مشاهده‌ می‌نماید .
بین دل که کانون احساسات و عواطف است و عقل که کانون مشاعر و ادراکات است ارتباط و پیوستگی بر قرار است . از دل محبت و آرزو و میل‌ و عاطفه بر می‌خیزد و از عقل فکر و منطق و استدلال و استنتاج سر می‌زند .
اگر بخواهیم عقل را در کار فکر و منطق و استدلال و استنتاج آزاد بگذاریم‌ باید میلها و عواطف نیک و بد خود را تحت نظر بگیریم . اگر بر ما طمع و حرص حکومت کند ، اگر اسیر عناد و لجاج و تعصب باشیم ، اگر گرفتار عقده‌ حسادت و کینه توزی باشیم و این آتشها در وجود ما شعله ور باشد باید بدانیم که از این آتشها که هیزمش جز وجود ما و سلامت خود ما و اعصاب و قلب و اعضای خود ما چیزی نیست دودهای تیره بر می‌خیزد و فضای روح ما را تیره و تار می‌کند . وقتی که تیرگی فضای روح را گرفت چشم عقل نمی‌تواند ببیند . علی علیه السلام می‌فرماید : " بیشتر زمین خوردن های پهلوان عقل همانا در فضای حکومت طمعهاست .
" [١] و نیز علی علیه السلام می‌فرماید :

[١] نهج البلاغه ، حکمت . ٢١٩