بی جهت خواب خوش این را بر هم بزنیم و او را دچار تردید کنیم . علت‌ شیوع این امور هم این است که یک عده مردم ساده لوح‌اند و مستعد قبول این‌ امور و یک عده دیگر هم تابع این فلسفه هستند که نباید آسایش خیال مردم‌ را به هم زند ، نتیجه این است که زمینه رشد این عقیده ها که غالبا بی‌ اساس است فراهم می‌شود . در جواب عرض می‌کنم که اولا این مقایسه صحیح نیست که همان نتیجه‌ای که‌ در عقل و فهم و بصیرت است در بی خبری و جهالت است یعنی آسایش و آرامش ، زیرا فرق است بین آسایشی که نتیجه بی خبری و درک نکردن است و بین آن آسایش که نتیجه عقل و درک و بصیرت است ، اولی ناشی از لختی و بی حسی و به تعبیر دیگر از مرده وشی است ، بر خلاف دوم که ناشی از حساسیت در زندگی است ، و حتی درد و رنج ناشی از حساسیت ترجیح دارد بر آسایش ناشی از لختی و بی حسی ، تا چه رسد به آسایشی که انسان از حساسیت‌ و دراکیت خود به دست بیاورد . در ادبیات ما گاهی می‌بینیم از درد و غم و سوز و گداز ستایش شده و در

هر آن دل را که سوزی نیست دل نیست

دل افسرده غیر از آب و گل نیست

حقیقت همین است که آسایش ناشی از درک نکردن هرگز مطلوب یک انسان‌ که واقعا انسان باشد نیست ، مثلا بعضی افراد هر چند ذلیل و خوار و زبون‌ باشند ، احساس رنج نمی‌کنند ، فشار تملق و چاپلوسی را احساس نمی‌کنند ، سنگینی محکوم بودن را احساس نمی‌کنند . درد دیگران را احساس نمی‌کنند ، شریک غم آنها نیستند ،