صیقل یافتن است و هم قابل سیاه شدن و تکدر یافتن . علم و معرفت ، ایمان‌ و تقوا ، مداومت بر عمل صالح ، این صفحه را سفید و صیقلی و نورانی می‌کند ، جهل و خرافات و تعصبات و فسق و فجور ، آن را سیاه و تاریک می‌سازد . قرآن مجید در سوره دهر می‌فرماید : " ما بشر را آفریدیم از نطفه‌ای که آن‌ نطفه ترکیبی است از استعدادات مختلف " . همه گونه استعداد در آدمی‌ هست . همه گونه راهی به روی او در این جهان باز است . او آزاد و مختار آفریده شده است و این خود اوست که باید راه راست را تشخیص بدهد و درست عمل کند و سقوط نکند . برخی دیگر از مردم که در جستجوی وسیله ظفر و موفقیت هستند این قدر می‌فهمند که به یک عامل موهوم و غیر واقعی تکیه نکنند ، تکیه خود را روی‌ عوامل موجود می‌اندازند ولی در میان عوامل موجود ، خود را فراموش می‌کنند و فقط دیگران را به حساب می‌آورند ، چشم طمع به دیگران دارند ، می‌خواهند پارتی و توصیه همواره کارشان را روبراه کند . داستان این اشخاص داستان‌ همان فردی است که ماری بر سکویی خفته دید و گفت دریغ از مردی و سنگی ، چیزی را که به حساب نمی‌آورند همان شخصیت خودشان است ، فکر نمی‌کنند که‌ در همان جامعه‌ای که آنها در آن زندگی می‌کنند و معتقدند که جامعه فاسدی‌ است ، کمال و لیاقت بی اثر است و تنها توصیه و پارتی است که اشخاص‌ را بالا و پایین می‌برد ، در همان جامعه بالاخره مردم دو دسته‌اند : یک دسته‌ آنها که با توصیه بالا می‌برند و یک دسته آنها که با توصیه بالا می‌روند . پس بالاخره در همان جامعه نیز یک عده ولو عده قلیل وجود دارند که مستقل‌ و متکی به خود می‌باشند و دیگران