خیال خود فلسفه و مبنایی هم تراشیده بودند و این را به صورت یک مذهب و روش دینی در آوردند ، تعصب را با جهل آمیختند و همین امر منجر به ضربت‌ خوردن امیرالمؤمنین و شهادت آن حضرت شد ، عبدالرحمن بن ملجم مرادی یکی‌ از همین افراد است .
بعد از همه اینها یک عامل بزرگ که در همه این جریانها و هدف تهمت‌ قرار دادن ها و فتنه انگیزیها و آتش افروزیها مؤثر بود و زیاد مؤثر بود جهالت و بی خبری عامه مردم بود . جهالت است که یک انبوه عظیم از مردم‌ را آلت و ملعبه فکر و اراده یک عده دنیا پرست قرار می‌دهد .
امیرالمؤمنین خودش به این عامل اشاره می‌کند و می‌فرماید : « الی الله اشکو من معشر یعیشون جهالا و یموتون ضلالا لیس فیهم سلعة ابور من الکتاب اذا تلی حق تلاوته و لا سلعة انفق بیعا و لا اعلی ثمنا من‌ الکتاب اذا حرف عن مواضعه » . [١] به خدا شکایت می‌کنم از مردمی که در جهالت و نادانی زندگی می‌کنند و در گمراهی می‌میرند ، متاعی کم بهاتر از قرآن در میان آنها نیست اگر حقایق‌ آن گفته شود ، و متاعی گرانبهاتر از قرآن برای آنها نیست اگر تحریف شود و حقایقش وارونه گردد .
این بود که می‌فرمود : " « غدا ترون ایامی و یکشف لکم عن سرائری و تعرفوننی بعد خلو مکانی و قیام غیری مقامی » " .
والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته

[١] نهج البلاغه ، خطبه . ١٧