حکمتها و اندرزها - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١٦
در مورد بندگانش و هم در مورد سرزمینها و چهار پایان ، زیرا مسؤولیت
شما اینقدر عمومیت دارد که حتی در مورد بقعهها و سرزمینها و در مورد
حیوانات و چهار پایان از شما سؤال میشود ، حق زمینها و حق حیوانات را
هم باید ادا کنید ، این زمین و این حیوانها برای استفاده و بهرهبرداری
صحیح شماست ( « و لقد مکناکم فی الارض و جعلنا لکم فیها معایش ») [١]
شما را بر زمین مسلط کردیم ، زمین را مسخر شما قرار دادیم و مایه تعیش
و زندگی شما را در دل همین زمین قرار دادیم ) ، حقی که زمین بر بشر دارد
این است که آباد بشود ، زراعت بشود ، عمران در او صورت گیرد ، مخروبه
و بایر نماند ، و همچنین در مورد حیوانها نیز تکالیفی برای حفظ و رعایت
و مواظبت آنها دارید ، به همان دلیل که فکر میکنید زمین و موالید روی
زمین برای شما آفریده شده باید بدانید مسؤول و مدیون زمین و موالید روی
آن میباشید .
بعد فرمود : " « و لو کان لاحد ان یجری له و لا یجری علیه لکان ذلک
خالصا لله سبحانه » " اگر کسی باشد که او بر دیگران حق داشته باشد و
دیگران بر او حقی نداشته باشند ، او فقط طلبکار باشد ، هیچ نوع مسؤولیت
و مدیونیت درباره او صدق نکند ، او ذات اقدس الهی است ، زیرا حقی که
او بر بندگان دارد به معنای حظ و بهره نیست که در عوض دین او به عهده
او بیاید ، این معانی درباره مخلوقات صادق است که از یکدیگر بهره
میبرند و به یکدیگر بهره میرسانند ، خداوند غنی مطلق و فیاض مطلق است ،
در نظام تکوین ، مخلوقات
[١] اعراف / . ١٠