معاد - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٠
آن وقت و در آن فاصله و بعد زمانی به سعادتی خواهیم رسید ؟ عقیده آنها این بود که کشته شدن ما همان و در آغوش سعادت رفتن همان . این امر در تربیت اسلامی هم نفوذ کرده است : اهل منبر همیشه نقل میکنند که در شب عاشورا یکی از اصحاب حضرت به نام " بریر بن خضیر " در حالی که عدهای ج لوی آن خیمه تنظیف نشسته بودند و انتظار میکشیدند ، دائم شوخی میکرد . رفیقش به او گفت : امشب که شب شوخی نیست ! گفت : دوستان من همه میدانند که من در عمرم اهل شوخی نبودهام ولی امشب شب شوخی است ، چون میدانم فردا شهادت ما همان و بهشت رفتن و در آغوش حورالعین رفتن ما همان . پس معلوم میشود این عامل تربیتی واقعا در روح مسلمین اثر داشته و تاریخ هم نشان میدهد که اصلا همه مسلمین این طور فکر میکردند ، تنها منتظر قیامت نبودند ، فکر میکردند با شهید شدن بلا فاصله در سعادت میروند ، و طبعا از آن طرف هم فکر میکردند که با مردن گرفتار عذاب میشوند . این را خود اسلام به آنها تلقین کرده بود و از خارج نبوده است . اینها مال صدر اول اسلام است ، نمیشود بگوییم مال قرن دوم ، سوم است که مثلا عرفان و تصوف و فلسفه و این حرفها آمده ، تاریخ صدر اول حکایت میکند . بعلاوه ، خود قرآن هم گفته است . همان آیه راجع به صاحب آل یاسین میگوید که تا مرد گفت : " « یا لیت قومی یعلمون ٠ بما غفر لی ربی و جعلنی من المکرمین »" ای کاش قوم من ( همین قومی که الان در دنیا هستند ) میدانستند من الان چقدر خوش و خرمم . آیهای که در سوره واقعه بود و ما در جلسه پیش خواندیم [ میفرماید ] : " « فلوا اذا بلغت الحلقوم » " که گفتیم در قرآن یک منطقی هست که ما نمیدانیم چگونه است و ماهیت آن بر ما مکشوف نیست . حال چه ارتباط و تعلقی [ بین نفس ] با حلقوم و تراقی که در جای دیگر قرآن است وجود دارد ما نمیدانیم ، ولی میدانیم آنچه را که قرآن " نفس " میداند ، میخواهد بگوید تا قبل از اینجا امید بازگشت آن هست ولی به اینجا که رسید ، دیگر امکان بازگشت نیست : " « فلولا اذا بلغت الحلقوم٠ و انتم حینئذ تنظرون٠ و نحن اقرب الیه منکم و لکن لا تبصرون ٠ فلولا ان کنتم غیر مدینین ٠ ترجعونها ان کنتم صادقین » " . بلا فاصله میگوید : " « فاما ان کان من المقربین ٠ فروح و ریحان و جنة نعیم ٠ و اما ان کان من اصحاب اصحاب الیمین ٠ فسلام لک من اصحاب الیمین ٠ و اما ان کان من المکذبین الضالین ٠ فنزل من حمیم ٠ و تصلیة جحیم ٠ ان هذا لهو حق الیقین »" . بلا فاصله بعد از مردن ، مقربین یک وضع