معاد
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص

معاد - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٨

می‌گیرند و می‌گویند : بله بشر می‌میرد و هیچ آثار حیات و حرکتی در او وجود ندارد و تمام استخوانها و اعضاء و احشاء هم پوسیده می‌شود و از بین می‌رود ولی مانعی ندارد ، چون روح هست و در موقع لزوم حلول می‌کند و انسان مرده‌ دو مرتبه زنده می‌شو د . وقتی اثبات قیامت روی این حساب باشد ، همینکه‌ ریشه روح زده شود ، قیامت هم منتفی می‌شود . این کتاب برای جوابگویی به‌ توده‌ایها و ماتریالیستها در آن زمان نوشته شده بود ، که می‌گوییم بسیار خوب ، فرض می‌کنیم به قول شما روح وجود ندارد اما قرآن که بر پایه قبول‌ روح قیامت را ثابت نکرده است . در قرآن کلمات ماب ، قیامت ، ساعت‌ ، آخرت هست ، اما آنچه که بیش از همه میان ما معمول است و به صورت‌ کلاسیک جزء اصول دین و مذهب در کنار توحید و نبوت و عدل و امامت آمده‌ معاد است که این کلمه اصلا در قرآن نیست و جواب این قسمت را هیچ کس‌ به من نداده که یک آیه‌ای را در قرآن نشان بدهد که این آیه استدلالش این‌ طور باشد : یا ایها الناس ! روح شما زنده است ، روح بقاء دارد و مردن‌ شما هیچ اشکالی ندارد .
در فصل آخر این کتاب که راجع به قیامت است ، تمام اصرار و فکر روی‌ این است که آن دلایل مادی قرآن را بیاوریم . قرآن وقتی می‌خواهد قیامت را به ما نشان بدهد و اثبات کند ، از پدیده‌های کاملا طبیعی مثال می‌زند : فصل‌ بهار و زمین و طبیعت مرده ، بارانی می‌آید و شرایط مساعدی فراهم می‌شود و گیاهها و درختها و جنب و جوش حیات دیده می‌شود " « کذلک النشور » " [١] ، " « و کذلک تخرجون »" [٢] شما هم این طور خارج می‌شوید ، " « اذا دعاکم دعوش من الارض »" [٣] این دعوت از زمین می‌شود ، نه‌ اینکه یک روحی بیاید و در آن برود . مطلب دومی که روی آن پافشاری شده‌ این است : قبول قیامت ابدا احتیاج به کمک فرضیه روح ندارد . بنابر این‌ کلا در این کتاب روی دو مطلب اصرار شده است : یکی اینکه قرآن اثبات‌ قیامت را به هیچ وجه روی اثبات وجود روح و بقای روح نبرده و دلایل طبیعی‌ و مادی آورده است . ما هم احتیاجی به استناد به فرضیه روح نداریم . در اصطلاح عادی ، روح غیر از آن است که در قرآن آمده است ، به عنوان یک‌ چیزی است در مقابل جسم ، یعنی حرکت و حیات باید دو تا ماده داشته باشد : یکی جسم و یکی هم روح ، همینکه این روح رفت ، آن جسم هم می‌رود . قرآن‌ هر جا که از روح صحبت کرده ، به این معنای مصطلح صحبت نکرده است .
بنابر این ، همان طور که در این کتاب نوشته شده است :


[١] فاطر / [٩] [٢] روم / . ١٩ [٣] روم / . ٢٥