معاد
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
معاد - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٦
مسأله بود نه به این مسأله ، چون حساب ماده و انرژی در دست ما نیست ، ما روی آن حساب کرده بودیم .
تکامل انواع ، یک نظریه توحیدی
اینکه عرض کردیم خود تکامل فردی هم کافی است برای استدلال ، مبنی بر انکار تکامل نوعی و مبنی بر بدبینی نسبت به نظریه [ تکامل انواع ] نبود . اتفاقا من خودم در مقالهای که ده پانزده سال پیش برای اولین بار در مکتب تشیع نوشتم ، مکرر این مطلب را بحث کردم و این را یاد آوری کردم که نظریه تکامل انواع که امروز پیدا شده با اصولی که کشف کردهاند ، صد در صد یک نظریه توحیدی است ، یعنی نظریه تکامل انواع استدلال موحدین را قویتر و نیرومندتر کرده است . در مسأله تکامل انواع اگر کسی فی الجمله بحث و تردیدی داشته باشد از این نظر است که آیا با ظواهر آنچه که در کتب آسمانی آمده است نه با مسأله توحید منطبق است یا نیست ؟ زحمت این کار را هم جناب آقای دکتر سحابی [ در کتاب خلقت انسان ] کشیدهاند و این قدر من میتوانم اعتراف کنم که نکات خیلی برجستهای در آنجا گفتهاند و من همیشه گفتهام که واقعا قابل مطالعه و قابل دقت است ، و الا از نظر توحیدی بسیار غلط بوده که افرادی مسأله تکامل انواع را یک نظریه ماتریالیستی تلقی کردهاند ، اصلا این به آن ربطی ندارد و قطعا نظریه تکامل انواع برای اثبات توحید از نظریه ثبات انواع بهتر است و کسانی که دنبال نظریه ثبات انواع رفتهاند فکرشان ناشی از یک مسأله کلامی است که ما ریشهاش را یهودی میدانیم و تعبیر یهودی کردیم و آن این است که وجود خدا را فقط در ابتدای خلقت لازم میدانستند ، یعنی برای عالم یک حدوث ابتدایی قائل بودند که از کتم عدم ناگاه به وجود آمده و در اینجا بوده که گفتهاند خدایی لازم بوده است ، بعد که عالم به وجود آمده کارخانهای است که دیگر خودش دارد میگردد ، خدا هم اگر بمیرد عالم به کار خودش ادامه میدهد . پس چون چنین چیزی هست ما باید یوم الشروع برای هر چیزی قائل شویم . آنوقت ما اگر بخواهیم بگوییم انسان را خدا آفریده ، باید یک یوم الشروعی برای نوع انسان قائل شویم . اگر بخواهیم بگوییم درختها را هم خدا آفریده ، یک یوم الشروعی هم برای درختها باید قائل شویم ، برای کوهها هم یک یوم الشروعی و . . . این مبتنی بر