معاد
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص

معاد - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٧

جور در نمی‌آید .

ظرفیت آرزویی انسان و مسأله تجرد روح

مسأله دیگر که باز می‌گویند در انسان غیرمتناهی است ، مسأله آرزو است‌ . این هم البته یک مسأله جالبی است . می‌گویند آرزوی انسان هم غیرمتناهی‌ است . ما الان یک سلسله آرزوها داریم و هر کس یک سلسله آرزوها دارد . آیا آرزوهای کسی به این حالت است که اگر چیزی را که آرزو می‌کند به او بدهیم ، یکمرتبه فاقد آرزو می‌شود و دیگر هیچ آرزویی ندارد ؟ مثل اینکه‌ معمولا افراد می‌گویند : من یک آرزو دارم ، اگر خدا همان را بدهد دیگر از خدا چیزی نمی‌خواهم . ممکن است یک کسی چون قرارداد کرده ، از خدا چیزی‌ نخواهد اما دلش می‌خواهد . امکان ندارد که انسان دل خودش را به آنچه‌ دارد قانع کند ، همیشه هر چه داشته باشد ، باز یک چیز دیگری غیر از آنچه‌ که دارد می‌خواهد . این کسی که الان یک مقدار آرزویش محدود است ، شرایط فعلی ایجاب می‌کند که آرزویش محدود باشد ، چون یک امر نامحدود به نظرش‌ معقول نمی‌رسد و عملی نیست ، فکرش را هم نمی‌کند ولی دو قدم که جلوتر رفت و این را داشت ، فورا به فکر یک مطلوب و آرزوی جدید می‌افتد . این‌ حالت در انسان هست . آرزو از مختصات انسان است . حیوان به این شکل‌ آرزو ندارد ، چون آن پرش قوه عقلی و قوه خیالی و آن دوربینی را ندارد . این مسأله هم بالاخره برای انسان هست که آیا ظرفیت آرزویی انسان محدود است یا نامحدود ؟ در اینجا فرض شده است که ظرفیت آرزویی انسان‌ نامحدود است و مثل اینکه مطلب از همین قرار هم هست : ظرفیت آرزویی‌ نامحدود است . انسان به هر چه که برسد ، باز یک چیز دیگری را پشت سر آن می‌خواهد . اینکه سعدی می‌گوید :
هفت اقلیم ار بگیرد پادشاه
همچنان در بند اقلیمی دگر
که مسأله حرص را گفته ، البته این یک مجراست که مجرای غلط آرزوی‌ انسان است و الا هر کسی به هر اقلیمی رو بیاورد لازم نیست اقلیم سیادت و سلطنت و حکومت بخواهد باشد همین طور است ، فرض کنید انسان به اقلیم‌ ثروت هم که رو بیاورد ، همین طور دربند جمع کردن ثروت دیگری است . انسان به هر اقلیمی رو بیاورد و