- در قرآن مجید برای قابل قبول بودن حیات مجدد ، موضوع حیات مجدد نباتات به طور مکرر مطرح شده و من فکر می‌کنم که باید یک بررسی از نظر فیزیولوژی گیاهی و حیوانی بکنیم که ببینیم چه ارتباط و تشابهی می‌تواند بین حیات مجدد گیاهی که در هر بهار تجدید می‌شود و حیات مجدد حیوانی‌ باشد . من فکر می‌کنم که اگر بعضی از رفقا صرف وقت کنند تا یک مقدار فیزیولوژی گیاهی را هم در اینجا بررسی کنیم و با فیزیولوژی حیوانی تطبیق‌ کنیم ، که شاید یک روشنایی در این قسمت برای ما ایجاد شود ، مناسب‌ باشد .
استاد : البته پیشنهاد بسیار خوبی است . در قرآن به حیات مجدد زمین ( یعنی همان حیات مجدد گیاهان ) استناد شده و زیاد هم استناد شده : " « اعلموا ان الله یحیی الارض بعد موتها »" [١] بدانید که خداوند زمین‌ را بعد از اینکه مرده است زنده می‌کند . آنها که در سابق فقط به این‌ مطلب توجه می‌کردند ، فکر می‌کردند وجه تشابه همین است که مرده‌ای زنده‌ می‌شود ، یعنی یک موجودی در یک درجه‌ای مرده است و در یک درجه دیگری‌ تکامل پیدا می‌کند و حیات برایش پیدا می‌شود . خلاصه به آن جنبه تکاملی‌ مطلب که این تکامل از موت به حیات است [ توجه می‌کردند ] .
آنها این طور فکر می‌کردند که قرآن نظرش فقط به همان مسأله تکامل است‌ ، یعنی شما در این زندگی موجود خودتان تکامل از موت به حیات را می‌بینید ، این برای شما به عنوان نمونه کافی است تا تکاملی را هم که در سطح‌ بالاتری است ( که در واقع تکامل از نشئه‌ای به نشئه دیگر است ) بپذیرید ، این یک امر جزئی است که می‌تواند نمونه یک امر کلی باشد . آنها این طور می‌گویند : همین طوری که در اینجا می‌بینید که این جزء مرده است و زنده‌ می‌شود ، کل هم همین طور است ، کل هم از مردگی به حالت زندگی در می‌آید .
می‌گفتند عالم آخرت و عالم دنیا همه حکم یک واحد را دارد که دنیا مرتبه‌ مرده آن است و آخرت مرتبه زنده‌اش . نمی‌خواهم ب گویم این حرف صد در صد درست است ، می‌خواهم بگویم این طور استنباط کرده‌اند ولی شما ممکن است‌ بخواهید از این امر استنباط دیگری بکنید . مطالعاتی بکنید ، استنباطی‌ بکنید ، ما هم از استنباط شما استفاده می‌کنیم . به هر حال باید روی این‌ موضوع مطالعه کرد .

[١] حدید / . ١٧