معاد - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٥

می‌زنید ، همان است که وحی هموست ، یعنی وحی هم یک جانب امر اللهی و من عنداللهی دارد . آن موجودی که حامل وحی است ، آن هم باز به نام " روح " نامیده شده است که خصوصیات آن را ان شاء الله بعد برایتان عرض‌ می‌کنیم .
به هر حال نمی‌شود گفت که گفته‌اند " « یسئلونک عن الروح قل الروح من‌ امر ربی »" مقصود روح انسان است و حال آنکه ما در هر جای قرآن می‌رویم‌ می‌بینیم روح به معانی متعدد استعمال شده است . نه ، روح به معانی متعدد استعمال نشده است ، روح در همه جا به یک حقیقت گفته شده که در باب‌ وحی صادق است ، در باب عیسای روح الله هم صادق است ، در باب آن ملکی‌ که به نام روح است صادق است ، در باب انسان هم صادق است . در باب‌ انسان هم قرآن می‌گوید چیزی از آن در انسان هست ، و الا کسی نگفته [ روح ] از مختصات انسان است که بعد بگوییم آیات دیگر قرآن این مطلب را نفی‌ می‌کند .
- در فرمایشاتتان نفس و روح را مرادف ذکر فرموده‌اید . در تعبیر قرآن‌ خصوصا نفس با روح خیلی فرق دارد ، چون مرتب تکرار می‌شود که : " « الله‌ یتوفی الانفس حین موتها »" [١] نفوس وفات پیدا می‌کنند . این تعبیر را نمی‌توان درباره روح کرد . یا می‌فرماید : " « کل نفس ذائقه الموت " [٢] . می‌خواستم عرض کنم که نفس با روح مرادف قرار نمی‌گیرند . این‌ مسأله هم که نفس را چگونه تعبیر کنیم ، نمی‌توانیم این طور بیان کنیم که‌ نفس یک موجود زنده‌ای است . نفس قائم می‌شود به آن وجودی که زندگی دارد . نه زندگی علیحده می‌شود برای نفس تعبیر کرد و نه وجودی که بدون روح‌ باشد ، شاید بتوان وجودی که قائم به حیات و زندگی باشد درباره‌اش تعبیر کرد . مسأله دیگر اینکه بجاست از خود آقای مهندس بازرگان هم بخواهیم‌ بیایند و توضیحات بیشتری بدهند و به طور کلی بیشتر درباره این موضوع‌ بحث شود .
استاد : آنچه که راجع به نفس فرمودید که مفهوم نفس با مفهوم روح دو تاست صحیح است و من در جلسات پیش هم عرض کردم و منظور من هم در اینجا این نبود