که عینا مثل قیامت می‌شود ، یعنی واقعا همین مرده‌ها از همین خاک زنده‌ می‌شوند . عده‌ای دیگر که یکی از آنها مرحوم فیض کاشانی است [١] [ طور دیگری معتقدند ] . دیگران اصلا در مقام توجیه بر نمی‌آیند ، می‌گویند به ما گفته‌اند رجعت ، ما هم می‌گوییم رجعت ، ما چه می‌دانیم کیفیتش چگونه است‌ ؟ بحثی نمی‌کنند . ولی مثل مرحوم فیض معتقد هستند که رجعت نظیر این چیزی‌ است که امروز علمای ارواح می‌گویند . این حرف علمای ارواح تا چه حد درست است یا نادرست ، به جای خود ، ولی نظیر این است که می‌گویند مثلا مشاهده شده کثیرا که یک نفر در حال بیداری ، روح میتی را به صورت یک‌ شبح و یک جسم خاص رقیقی که با این جسمها فرق داشته [ حاضر ] کرده و آن‌ را دیده است . اگر حرف اینها را قبول نکنیم ، نظیر این را اهل مکاشفه‌ زیاد گفته‌اند . اهل مکاشفه زیاد ادعا می‌کنند که ما در حالی که در حال‌ خاصی از مکاشفه هستیم ارواح مؤمنین را مشاهده می‌کنیم و می‌بینیم ، می‌آیند و با ما حرف می‌زنند .
یک وقتی همین جا نقل کردم که از مرحوم آقا سید جمال گلپایگانی از این‌ قضایا زیاد نقل می‌کنند ( واقعا هم مرد فوق العاده‌ای بود ) که از آن جمله‌ من از پسرشان پرسیدم ، گفت اتفاقا من خودم آنجا بودم ( ایشان واقعا مرد خیلی پاک و وارسته‌ای بوده ) که پدرم بعد از نماز شب به من گفت : برو ببین آقا شیخ محمد حسین فوت کرده ؟ [٢] گفتم : چطور ؟ گفت : برو تحقیق کن . رفتم تحقیق کردم ، دیدم همان شب در همان لحظات قبل فوت‌ کرده . قضیه چه بود ؟ [ پدرم ] گفت : من در قنوت نماز وتر ، مرحوم آقا ضیاء را دیدم در حالی که می‌آمد . گفتم : کجا می‌روی ؟ گفت : آقا شیخ محمد حسین فوت کرده ، من به تشییع جنازه او می‌روم .
نظیر اینها را البته اهل مکاشفه زیاد ادعا کرده‌اند . در اخبار و احادیث ما هم این چیزها خیلی زیاد است . نمی‌خواهم بگویم همه آنها درست‌ است ولی اینقدر زیاد است که دیگر همه را نمی‌شود رد کرد . یک نمونه‌اش‌ را می‌گوییم که وقتی حضرت زهرا ( س ) می‌خواستند به دنیا بیایند و زنهای‌ اهل مکه از کمک کردن به حضرت خدیجه ( س )

[١] فیض کاشانی یک مرد ذوحیاتین است ، یعنی هم یک مرد محدث فقیهی‌ است و گاهی در آن کار محدثی و فقاهتش هم خیلی قشری می‌شود ، و هم ضمنا یک مرد حکیم و فیلسوفی است . یک مرد ذوجنبتین است . [٢] مرحوم آقا ضیاء عراقی و مرحوم آقا شیخ محمد حسین اصفهانی هر دو از علمای طراز اول بودند و به فاصله یک هفته رحلت کردند .