از اموات این طورند تقاضای بازگشت می‌کند ( ١ ) : " « رب ارجعون ، لعلی اعمل صالحا فیما ترکت »" پروردگارا مرا باز گردان ، باشد که در آنچه کوتاهی کرده‌ام ( یا در مال و ثروتی که باقی گذاشته‌ام ) کار صالح‌ انجام بدهم . جواب می‌دهند : " « کلا انها کلمة هو قائلها »" بس ، حرفی است که می‌زند ، اگر هم بازگردد باز مثل اول خواهد بود . بعد می‌فرماید : " « و من ورائهم برزخ الی یوم یبعثون »" ( ٢ ) . از وراء آنها یعنی از جلوی آنها . کلمه " وراء " ، هم به معنی پشت سر گفته‌ می‌شود ، هم به معنی پیش رو ، در قرآن به هر دو معنا استعمال شده : " « و کان ورائهم ملک یأخذ کل سفینة غصبا »" (٣) . آن چیزی که در جلوی‌ انسان باشد ، احاطه بر انسان داشته باشد ، می‌گویند وراء انسان است . در این آیه کلمه " وراء " به معنای جلو اطلاق می‌شود و خبر هم قرینه است : " « الی یوم یبعثون »" . کلمه " برزخ " را به این معنا برای اولین‌ بار خود قرآن استعمال کرده و بعد در نهج البلاغه هم آمده است ، در اخبار و احادیث هم زیاد آمده ، در کلمات علماء هم زیاد آمده . قبلا در لغت‌ کلمه " برزخ " به این معنا نبوده ، کلمه " برزخ " در لغت به چیزی‌ گفته می‌شود که حائل میان چیزی و چیز دیگری باشد . مثلا اگر ما دو اتاق‌ داشته باشیم ، یک اتاق آن طرف دیوار و یک اتاق این طرف دیوار که این‌ سالن حائلی باشد میان این اتاق و آن اتاق ، می‌گویند برزخ میان ایندو . بنابر این " « و من ورائهم برزخ الی یوم یبعثون »" حکایت می‌کند که از مردن تا قیامت یک حالتی وجود دارد که آن حالت فاصله میان زندگی این‌ دنیا و قیامت است ، حائل میان ایندو است . آیا این آیه حکایت نمی‌کند که انسان بعد از مردن باز هم زنده است ، باز هم مستشعر است ، باز هم‌ آرزو و تقاضا دارد و تا روز قیامت به همین حال هست ؟ آیه دیگر در سوره " « اذا وقعت الواقعة »" می‌فرماید : " « فلولا اذا بلغت الحلقوم ٠ و انتم حینئذ تنظرون ٠ و نحن اقرب الیه‌