معاد - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٨

کرد " « بان ربک اوحی لها » " به موجب اینکه پروردگار تو به او وحی‌ کرده است ، به او تعلیم کرده است " « یومئذ یصدر الناس اشتاتا لیروا اعمالهم »" آن وقت است که مردم گروه گروه بیرون می‌روند برای اینکه‌ عملهایشان به آنها ارائه داده شود " « فمن یعمل مثقال ذرش خیرا یره ٠ و من یعمل مثقال ذرش شرا یره » " [١] . الان برای ما این امر لا اقل به‌ صورت یک امر خیلی محتمل است ، کی می‌تواند بگوید چنین وضعی پیش نمی‌آید ؟ " « اذا السماء انفطرت ٠ و اذا الکواکب انتثرت » " [٢] یا " « اذا السماء انشقت »" [٣] اینها یک چیزهایی است که لا اقل رفع مانع‌ شده ، اگر علم نتواند چنین روزی را پیش بینی کند ولی نفی هم نمی‌تواند بکند ، یعنی لا اقل بر خلاف علم نیست .
ولی به هر حال اگر کسانی هم راهی را رفته‌اند ، نه این است که آن راه‌ را رفته‌ان د بدون اینکه هیچ الهامی گرفته باشند یا بدون اینکه هیچ کمکی‌ به ما کرده باشند ، راهی است که بالاخره آنها هم رفته‌اند . مسلم ما از گفته‌های آنها می‌توانیم کمک بگیریم و استفاده کنیم بدون اینکه بگوییم‌ آنها متوجه اشکالاتی بوده‌اند . در همین مسأله عود ارواح به اجساد به این‌ شکل که روحها به جسدها عود کند ، آنها به یک اشکالات علمی دچار بوده‌اند که امروز ما هم دچار هستیم .
امروز خیلی اشخاص دیگر هم می‌گویند اگر معنی معاد این باشد که عین همین‌ بدنهای افراد [ ایجاد شود ] ، آن کسی که می‌میرد ، با همان بدنی که مرده‌ است بیاید محشور شود ، آیا این امکان پذیر است ؟ این حرفی بوده که از چندین صد سال پیش می‌گفته‌اند : انسانهایی که از اول تا آخر عالم بر روی‌ زمین پیدا شده‌اند و دائما آمده‌اند و رفته‌اند ، اگر ما حجم و وزن بدن آنها را حساب کنیم ، چندین برابر زمین انسان آمده و رفته ، یعنی این سطح و این قشر زمین تا مقداری ، چندین بار بدن انسانها شده و دو مرتبه خاک شده‌ ، که اگر بخواهیم میلیاردها میلیارد انسان را با این بدنها جمع کنیم زمین‌ ما اساسا گنجایش آن را ندارد ، چندین برابر زمین هم گنجایش آن را ندارد .
پس اینها و بسیاری از مسائل دیگر ، یک چیزهایی است که باید آنها را حل کنیم . البته مسأله بسیار مشکل و معضلی است .