می‌گویند معدوم می‌شوند . بعد آنها [ متکلمین ] می‌گویند اعاده معدوم ممکن‌ است ، اینها می‌گویند اعاده معدوم محال است . لزومی ندارد ما روی این‌ قضیه اصلا بحثی بکنیم ، اگر کسی لازم دانست بعدا سؤال می‌کند و ما روی آن‌ بحث می‌کنیم .

. ٢ عود ارواح به اجساد

بعضی دیگر معاد را به این شکل توجیه می‌کنند : معاد یعنی عود ارواح به‌ اجساد ، یعنی انسان وقتی که می‌میرد روحش از بدنش مفارقت می‌کند و این‌ روح جدای از بدن هست در یک عالمی ( که آن عالم را عالم برزخ می‌گویند ) تا وقتی که بناست قیامت شود ، ولی وقتی که قرار شد قیامت شود ، آن‌ وقت روحها برمی‌گردند به بدنهای خودشان ، هر روحی به بدن خودش بر می‌گردد . این طور آمده‌اند مطلب را تعبیر کرده‌اند . یک مطلب را باید قبلا عرض کنم و آن این است که اتفاقا در تعبیرات‌ قیامت ، ما کلمه " معاد " نداریم . از همه اسمهای قیامت معروفتر معاد است ولی این اصطلاح ، اصطلاح شرعی نیست ، یعنی اصطلاح متشرعه است ، آنهم‌ به مفهوم خاصی . در قرآن کریم ، ما کلماتی نظیر معاد داریم مثل " ماب‌ " ولی کلمه معاد را نداریم . در دعاها و احادیث هم من الان یادم نیست‌ که در جایی از قیامت با کلمه معاد تعبیر شده باشد . کلمه معاد را ظاهرا متکلمین خلق کرده‌اند . این کلمه می‌تواند کلمه درستی هم باشد یعنی با تعبیرات قرآن منطبق باشد اما چون معاد یعنی مکان عود یا زمان عود ( اسم‌ مکان و زمان است ) ، آنها که این کلمه را گفته‌اند به این اعتبار گفته‌اند که قیامت را یا زمان عود به معنی اعاده معدوم می‌دانسته‌اند ، یا زمان عود ارواح به اجساد . در قرآن ، ما کلماتی شبیه کلمه معاد داریم ، کلمه معاد نداریم ولی کلمه‌ " مرجع " یا " رجوع " و کلمه " ماب " داریم . " عود " یعنی‌ بازگشت . " عود " را در جایی می‌گویند که یک چیزی از یک اصلی آمده‌ باشد ، دو مرتبه به آن اصل برگردد ، می‌گویند عود کرد . " رجوع " هم‌ همین طور است ، " رجوع " هم یعنی بازگشت ، باید یک آمدنی باشد تا بازگشت صدق کند ، و لهذا اگر در قرآن درباره قیامت کلمه " عود " نداریم ، کلمه " رجوع " داریم اما آنچه در قرآن کلمه " رجوع " و امثال آن آمده ، به معنای بازگشت به خداست ، یعنی تعبیر قرآن این است‌ . در قرآن هیچ جا رجوع ارواح به اجساد نیامده ،