اینها یک حرف است ، " ای آدمها " ی نیما هم که پریشب نقل کردند ، که تا نقل نکرده بودند ما خیال می‌کردیم واقعا یک حرفهایی دارد حرف‌ دیگری است ، [ چیزی نیست ] غیر از یک سلسله مفاهیمی که اصلا به نظر من‌ هیچ چیز نیست . یا ما باید بگوییم اصلا هیچ چیز نمی‌فهمیم یا باید بگوییم‌ هیچ چیز نیست ، جز اینکه اسمش را آدم بخواهد دهن کجی بگذارد . بچه‌ها را دیده‌اید ؟ بچه وقتی که در مقابل آدم بزرگ در می‌ماند ، ناقص می‌ماند ، می‌خواهد عکس العمل نشان بدهد ، دهن کجی می‌کند . اینها خواسته‌اند در مقابل شعرای بزرگ کاری کرده باشند ولی نتوانسته‌اند ، در مقابل آنها دهن‌ کجی کرده‌اند . تا آن حدی که ما سراغ داریم این طور است . البته ما یک‌ شاعر شعر کهن معاصر حسابی هم نداریم . آنهایی که من می‌شناسم چیزی نیستند . البته بعضی شان خوب هستند ولی اینهایی که از آنها [ شاعران نوپرداز ] دفاع می‌کنند ، ما که هنری از آنها ندیدیم . غرضم این جهت است : بشر همین طوری که تکامل پیدا می‌کند انحراف هم‌ پیدا می‌کند . ما یک اعتقادی داریم و آن اعتقاد این است که مقارن با تحول علمی جدیدی که در دنیای اروپا پیدا شد یک انحراف هم پیدا شد ، یعنی علم همین طوری که می‌رفت می‌توانست یک جهش بکند و لا اقل از قسمتی‌ از سرمایه‌های گذشته خودش استفاده کند و راه مستقیمی را طی کند . علم‌ البته رو به پیش رفت ولی از روی خط منحنی ، نه از روی خط مستقیم . بیکن‌ و . . در عین اینکه به بشریت خدمت کردند ، خیانت بزرگی هم کردند ، به‌ عقیده ما افرادی بودند که خلوص نیت نداشتند ، خودخواه بودند ، برای‌ اینکه شخصیت خودشان را خیلی بزرگتر از آنچه هست جلوه بدهند ، جنایتهایی‌ هم نسبت به بشریت مرتکب شدند . ولی علم برای همیشه در گمراهی باقی‌ نمی‌ماند ، همین طوری که عرض کردم اگر روی خط مستقیم هم به سوی مقصد طی [ طریق ] نکند و روی خط منحنی برود ولی علم است و بالاخره به مقصد می‌رسد . من معتقدم که ما نباید گوشمان فقط به دهن فرنگیها باشد که اگر روزی گفتند روح وجود ندارد ما بگوییم وجود ندارد ، بعد فردا که خود آنها برگشتند و گفتند روح وجود دارد ما بگوییم وجود دارد . ما می‌خواهیم آن خط منحنی‌ای که‌ آنها طی کرده‌اند ، با استفاده از همان راهی که خود آنها طی کرده‌اند با خط مستقیم طی کنیم . ما نمی‌خواهیم بازگشت به گذشته کرده باشیم ، ما می‌خواهیم خط منحنی را تبدیل به خط مستقیم کنیم . ما می‌خواهیم بگوییم بر اساس همین تحقیقاتی که شما در اینجا کرده‌اید بر خلاف آن