در مسأله تکامل ، من باید درست عکس مطلب را عرض کنم که آقایان تصور خاصی درباره افکار ما دارند ، هر چه که ما می‌گوییم چیز دیگری را تصور می‌کنند ، خیال کرده‌اند که من می‌خواهم بگویم مسأله تکامل انواع امری است‌ که نباید قبول کرد و خلاف است و چون ذهن من تکامل انواع را قبول نمی‌کند می‌گویم حالا لزومی ندارد ما این مطلب را بگوییم ، در صورتی که اساسا من‌ چنین چیزی نگفتم . من عرض کردم تکامل انواع یک امر انتزاعی است ، تکامل نوع هم همان تکامل فرد است ، یعنی فرق بین نظریه تکامل انواع و نظریه ثبات انواع این است که قائلین به ثبات انواع می‌گویند تکامل فرد همیشه در یک قالب معین و مشخصی است که همه افراد در همان قالب معین و مشخص تکامل پیدا می‌کنند و دیگر از آن بالاتر نمی‌روند ، و تکامل انواع‌ معنایش این است که بعضی از افراد به مرحله‌ای می‌رسند که از قالب پیشین‌ تجاوز می‌کنند و آنوقت قالب جدید ملاک می‌شود و باز در نسلهای بعد هم یک‌ وقتی یک فرد از آن قالب پیشین تجاوز می‌کند و جلوتر و بالاتر می‌رود . مسأله تکامل فرد به همان شکل ، چیزی است که خود قرآن به آن استناد کرده است . در مسأله تکامل خلقت انسان که در اول سوره حج و در اول سوره‌ " « قد افلح المؤمنون »" است ، مطلب این است که ما شما را از نطفه‌ آفریدیم ، نطفه را علقه کردیم ، علقه را مضغه کردیم ، بعد او را چنین‌ کردیم ، بعد چنان کردیم ، مراحل تطور او را به عنوان یک نمایش دهنده‌ای‌ از دست قدرت الهی بیان می‌کند . البته آن حسابی که ایشان فرمودند که فرد قویترین حالتش همان اول پیدایش اوست و به تعبیر خودشان باید این طور فرض کنیم که انرژی مؤثر را در همان اول تکونش دارد ، ما قبول می‌کنیم ، یعنی یک سلول انسان که در رحم به وجود می‌آید ، همان اولین باری که این‌ سلول از ترکیب دو سلول به وجود می‌آید جوانترین و پرنیروترین وقتی است‌ که این موجود هست و از همان لحظه رو به کهنگی و فرسودگی و پیری می‌رود . حتی به حسب ظاهر که می‌بینیم این یک سلول بعد دو سلول می‌شود ، بعد چهار سلول می‌شود و بعد می‌رسد به مراحلی که اعضای زیاد پیدا می‌کند و بعد سلولها به انواعی تقسیم می‌شوند : سلول عصبی از سلول استخوانی جدا می‌شود و هر یک‌ از اینها از سلولهای مثلا گوشتی جدا