معاد
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص

معاد - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧٣

حتی مسأله کرامتها و معجزه‌ها را ذکر کرده‌اند که نمی‌شود یکسره انکار کرده‌ و گفته هیچیک از اینها وجود ندارد ، و بعد می‌گویند همه اینها با عنصر سوم قابل توجیه است ، که از نظر ما مطلب درستی است . فقط یک مطلب باقی ماند که می‌خواستم امروز طرح کنم و نمی‌رسم ، در یک‌ جلسه طرح کردم و باید جامعتر طرح کنم ، و آن سؤالاتی است که راجع به این‌ عنصر سوم باقی می‌ماند ، مثلا : آیا این عنصر سوم بسیط است یا مرکب ؟ بنابر این ، آیا آن هم روزی تحلیل می‌شود به اجزائی و دیگر از بین می‌رود یا نه ؟ و قهرا آیا عنصر سوم باقی است یا باقی نیست ؟ یعنی وقتی انسان‌ می‌میرد و متلاشی می‌شود آیا عنصر سوم باقی می‌ماند یا آن هم فانی می‌شود ؟ آیا عنصر سوم ، اول ساخته و پرداخته وجود دارد ، بعد می‌آیند آن را در این‌ موجود مثلا انسان یا غیر انسان قرار می‌دهند ، یا نه ، آن عنصر سوم معنایش‌ این است که افاضه می‌شود در اینجا ، یعنی در همین جا به وجود می‌آید ، همین جا ایجاد می‌شود ؟ آیا آن عنصر سوم خود آگاه است یا ناخود آگاه ؟ آیا خود آن از خودش آگاه است یا از خودش آگاه نیست ؟ و یک سلسله‌ سؤالات دیگر که به وقت دیگری موکول می‌کنیم . ما مقدار زیادی از مطالب آقای مطهری را نفهمیدیم . ایشان عنصر سومی را تعریف کردند ، یعنی از اینکه دو عنصر اول و دوم کافی برای توجیه جهان‌ نیست ، به وجود عنصر سومی معتقد شدند . بعد خودشان در آخر سؤال کردند که‌ حالا خواص این عنصر چیست ؟ البته اگر ما بگوییم که دو عنصر اول و دوم ( ماده و انرژی ) برای توجیه پدیده‌های جهان کافی نیست ، فقط می‌توانیم به‌ وجود عنصر سومی معتقد باشیم که دست اندرکار جهان است یا در تحولات جهان‌ هست یا بعد از نابود شدن انسان هست ، و الا جنبه علمی ندارد چون یک‌ فرضی است که ما از وجود مجهولات به آن پناه می‌بریم . به همین جهت است‌ که علم چنین چیزی را قبول ندارد . ما هم به لحاظ مذهبی ، به علت وجود عالم برزخ است که اضطرار پیدا می‌کنیم این اصل را بپذیریم و الا در این‌ جهانی که زندگی می‌کنیم خیلی ضرورت ندارد که آن را حتما قبول کنیم . برای‌ قیامت هم که دوباره زنده می‌شویم ، باز احتیاج به قبول این اصل نیست اما چون ما در فاصله بین حیات و قیامت به یک عالمی معتقد هستیم و معتقدیم‌