خیال می‌کرده این است ، یک چیز دیگر است ؟ به عبارت دیگر ، انسان کمال‌ مطلق را می‌خواهد . انسان طالب کمال خودش است ( آنهم نه کمال محدود ) ، انسان از محدودیت که نقص و عدم است تنفر دارد و چون به هر کمالی که‌ می‌رسد ، اول همان بارقه کمال نامحدود او را به سوی این کمال محدود می‌کشاند ، خیال می‌کند مطلب و گمشده‌اش این است . دنبال یک زن می‌رود ، خیال می‌کند ، که آن مطلوب و گمشده‌اش واقعی‌اش این است . وقتی که می‌رسد ، آن را کمتر می‌بیند از آنچه که می‌خواهد . باز دنبال چیز دیگر می‌رود ، چون خواسته‌اش از اول کاملتر است از آنچه که دنبالش می‌رفته است . و اگر انسان به کمال مطلق خودش ( یعنی به آنچه که در نهادش نهاده شده‌ است ) برسد ، در آنجا آرام می‌گیرد ، دلزدگی هم دیگر پیدا نمی‌کند ، تنفر هم پیدا نمی‌کند ، طالب تحول هم نیست .
قرآن در مورد خدا این مطلب را می‌گوید : " « الذین امنوا و تطمئن‌ قلوبهم بذکر الله الا بذکر الله تطمئن القلوب »" [١] . قید " « الا " و کلمه " « بذکر الله »" که به اصطلاح جار و مجرور از متعلق خودش‌ جلو افتاده ، افاده حصر می‌کند ، یعنی " تنها " : همانا تنها با یاد خداست که دلها آرامش پیدا می‌کند . " « و من اعرض عن ذکری فان له‌ معیشة ضنکا »" [٢] آن کسی که از یاد ما اعراض می‌کند ، معیشت سخت و تنگی پیدا می‌کند . با اینکه لازمه در یاد خدا نبوده این نیست که اسباب و وسایل مادی زندگی انسان ، انسان را تحت فشار قرار بدهد ، یعنی قرض آدم‌ را تحت فشار قرار بدهد ، بی پولی آدم را تحت فشار قرار بدهد ، ولی‌ انسان از ناحیه درون تحت فشار قرار می‌گیرد ، برای اینکه چیزی را دارد که‌ مطلوب واقعی‌اش نیست ، از مطلوب واقعی چیزی در آن وجود ندارد .
اینکه انسان به هر آرزویی که می‌رسد باز در بند آرزویی دیگر است ، همانی که به اقلیمی می‌رسد باز در بند اقلیمی دیگر است و راهش را غلط پیموده و با اقلیم به اقلیم اضافه کرده و می‌خواهد خودش را اشباع کند ، آن نیرویی که او را دنبال آرزو می‌دواند ، نیرویی است که او را دنبال‌ حقیقتی می‌دواند که دیگر هیچ محدودیت و نقصی در آن حقیقت نیست ، کمال‌ مطلق است . پس طبق این بیان ، انسان طالب کمال مطلق است ،

[١] رعد / . ٢٨ [٢] طه / . ١٢٤