واقعیت ماده بود - بیشتر در دستشان نبود ، می‌گفتند که آن یک واقعیت‌ برای توجیه جهان کافی نیست ، ایشان می‌گویند که ایندو واقعیت ماده و انرژی برای توجیه جهان کافی نیست و اگر جهان ، جهان تنها دو واقعیتی‌ می‌بود ، این اختلافات سطحی‌ای که در جهان به شکلهای متعددی پیدا می‌شود که‌ بعضی از آنها را در گذشته گفته‌ایم و بعضی را هم الان عرض می‌کنیم قابل‌ توجیه نبود .

تکامل موجودات زنده

یکی از آن مسائلی که به اصطلاح ایشان با دو عنصری بودن جهان یا به قول‌ قدما با مادی خالص بودن جهان قابل توجیه نیست ، مسأله تکامل موجودات‌ زنده است . حالا عبارت را مقداری می‌خوانم : " تکامل موجودات زنده و تطور آنها که از مظاهر حیات و از افتخارهای‌ کشفیات علمی جدید است ، شاهد بارز دیگری از عدم اجرای اصل آنتروپی ( اصل کهولت ) و عجز دستگاه دو عنصری است ، زیرا تکامل به طور کلی سیر موجودات زنده ( فرد یا نوع ) به سوی استقلال ، ایجاد ، تفصیل ، تمایز ، تقویت ، تکمیل و کلیه احوال و اعمالی است که آنتروپی کلنگ تخریب یا لا اقل تضعیف آنها را در دست دارد و مأمور زوالشان می‌باشد " . اصل مطلب از نظر ما مطلبی است مورد قبول . همین طور است ، ما معتقدیم که تکامل نشان دهنده یک نیروی خاصی است که ماده و جسم از آن‌ جهت که ماده و جسم است اگر نیروی دیگری با آن توأم نشده باشد برای‌ توجیه آن کافی نیست . منتها چیزی که اینجا هیچ دخالتی در مطلب ندارد ، این مسأله است که آیا آن که در تکامل دلیل است تکامل فردی است یا تکامل نوعی یا هر دو ؟ به نظر می‌رسد تکاملی که امروز به نام تکامل انواع‌ و تبدل انواع شناخته شده است ، هیچ تأثیری در این استدلال ندارد ، یعنی‌ بود و نبود تبدل انواع در دلالت اصل تکامل هیچ تأثیری ندارد . آن که برای‌ ما در اینجا دلیل است تکامل فرد است نه تکامل انواع . تکامل انواع ، بود و نبودش در این قضیه هیچ تأثیری ندارد ، چرا ؟