ایجادش است ، دیگر هیچ حالت منتظره‌ای در وجود او نیست . آنوقت جاهای‌ دیگر هم که کلمه " من امره " آمده است ، همه را همین طور معنی می‌کنند : " « ینزل الملائکة بالروح من امره »" ملائکه را فرود می‌آورد به کمک‌ روح یا با روح . " « من امره »" یعنی از آن که از جنس امر پروردگار است . همه اینها به عقیده این آقایان تعریف و بیان ماهیت است به آن‌ مقداری که می‌شده بیان ماهیت کنند . کلمه " « من امره »" یا " « من‌ امر الله »" در قرآن زیاد آمده است و هر چه که آمده است به عقیده این‌ آقایان جنس را بیان می‌کند ، یعنی " از جنس امر پروردگار " .

وجهه خلقی و وجهه امری انسان

پس اینجا که ذکر کرده است : " « یسئلونک عن الروح »" که مطلق هم‌ ذکر کرده است این روح که در قرآن آمده : مؤید است ، در انسان هم دمیده‌ می‌شود و حامل وحی هم هست ، جنس آن چیست ؟ آن را برای ما تعریف کن ، جواب داده‌اند که روح از جنس امر پروردگار است . چون این شامل روح‌ انسان هم می‌شود ، طبعا در مورد روح انسان هم این نتیجه را می‌گیرند که‌ انسان هم دارای دو وجهه و دو جنبه وجودی است ، وجهه خلقی و وجهه امری ، هر دو را دارد . " « اذا سویته » " وجهه خلقی انسان یعنی این وجود تدریجی انسان را می‌گوید [١] ، هر جا " « اذا سویته »" یا " « ثم‌ سواه »" آمده است ، این " سواه " جنبه مادی انسان را بیان می‌کند که‌ جنبه مادی ، زمانی و مکان و تدریجی است ، " « نفخت فیه من روحی » " جنبه امری او را بیان می‌کند . انسان در خلقت تدریجی خودش به جایی می‌رسد که همان طور که آقای مهندس خودشان اشاره کردند " من عند الله " از نزد پروردگار [ به او چیزی افاضه می‌شود ] . همه چیز از نزد پروردگار است ولی‌ " از نزد پروردگار " که گفته می‌شود مقصود این است : به اینجا که می‌رسد ، نه از چیزهایی که الان در نزد شما هم هست ، از بالاتر از نزد شما و از بالا [ چیزی ] سرازیر می‌شود ، یعنی یک چیزی از نزد پروردگار بر وجود خلقی‌ افاضه شد که نفس وجود آن ،

[١] فعلا به آن بحث کار ندارم که آن وجود تدریجی همان خلقت تدریجی‌ است که علوم آن را می‌شناسد ( و آن وقتی است که انسان به مرحله آمادگی‌ می‌رسد برای اینکه آدم بشود و تا آن وقت برای آدم بودن آمادگی نداشته‌ است ) یا همان طوری است که دیگران هم که هرگز به مسأله تکامل انواع‌ توجهی نداشته‌اند بر اساس همان اخبار و احادیث که خداوند سرشت آدم را چهل صباح سرشت ، آن را یک امر تدریجی می‌دانستند .