معاد - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٧

هر وقت در قرآن کلمه " خلق " را نام می‌برد نظر به ایجاد تدریجی اشیاء دارد : خداوند آسمان و زمین را در شش روز حالا مقصود از شش روز هر چه‌ می‌خواهد باشد خلق کرده است . خدا آن کسی است که نطفه را در رحم به‌ صورت علقه در آورد ، علقه را به صورت مضغه در آورد ، آنوقت مضغه را استخوانها کرد ، بعد استخوانها را چنین کرد . هر جا کلمه " خلق " در قرآن گفته می‌شود ، عنایت به وجود تدریجی اشیاء است ، یعنی اشیاء از آن‌ جهت که به علل زمانی و علل مکانی خودشان ارتباط دارند . وقتی " امر " گفته می‌شود توجهی هست به وجود دفعی ، آنجا که می‌رسد دیگر صحبت تدریج در کار نیست : " « انما امره اذا اراد شیئا ان یقول له کن فیکون »" [١] امر پروردگار این است : چیزی را بخواهد اراده کند و بگوید " کن " [٢] باش ! هست . یا : " « و ما امرنا الا واحدش کلمح بالبصر »" [٣] امر ما جز یکی بیشتر نیست . وقتی می‌خواهند یک چیزی را کم زمان‌تر یا بی‌زمان‌تر [ از هر زمانی معرفی کنند می‌گویند ] چشم بهم زدن . ظاهرا " لمح‌ " همان بهم زدن چشم است ، یعنی دیگر تدریج و وقت و زمان و این جور چیزها در آن نیست .
در یک آیه قرآن هم هست : " « الا له الخلق و الامر »" [٤] هم خلق‌ از آن اوست و هم امر . آقایان این طور استنباط می‌کنند : در قرآن هر جا که کلمه " امر " آمده و امر را به خدا نسبت داده است ( امر خدا ) ، اگر گفت یک چیزی امر خداست ، یعنی یک وجودی است غیر تدریجی و غیر زمانی ، " خلق " نیست ، " امر " است . شما از روح سؤال کردید ، روح‌ از خلق خدا نیست ، از جنس امر خداست نه از جنس خلق خدا . این طور معنی می‌کنند : " « یسئلونک عن الروح قل الروح من [٥] امر ربی » " بگو روح از جنس امر پروردگار است نه از جنس خلق پروردگار . آسمان از جنس خلق پروردگار است ، زمین از جنس خلق پروردگار است ، کوه و دریا از جنس خلق پروردگار است ولی روح از جنس امر پروردگار است ، از جنس‌ آن است که : " « و ما امرنا الا واحدش کلمح بالبصر »" ، از جنس آن‌ است که : " « انما امره اذا اراد شیئا ان یقول له کن فیکون »" ، از آن که خواستنش عین وجود و