معاد
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
معاد - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٢
آیا مسأله روح یک فکر یونانی است ؟
من نمیدانم تصور ایشان درباره روح چگونه تصوری بوده است که آن را نفی میکنند ؟ چون ایشان تکیه میکنند که مسأله روح یک فکر یونانی است . این را عرض کنم که اولا بسیاری از حرفهای یونانیها ریشهاش از مشرق زمین است نه از خودشان ، مخصوصا افکار فیثاغورس و افلاطون بسیار ریشه مشرق زمینی دارد ، و روح یک فکر افلاطونی است نه یک فکر ارسطویی ، چون ارسطو منکر بقاء است ، و افکاری که در مشرق زمین که مهد پیغمبران است بوده است بسیاری از آنها از مبدأ نبوت است ، یعنی پیغمبران این فکرها را پخش کردهاند . بنابر این ما اگر فرض هم بکنیم که یونانیها چنین فکری داشتهاند ، نمیتوانیم آنها را صد در صد به تخیلات فردی و شخصی شان پایبند [ فرض ] کنیم . سقراط که فکر روحی داشته ، روشش هم روش پیغمبری بوده ، این طور که مورخین فلسفه ذکر میکنند ، روشش هم به روش فلاسفه هیچ شباهتی نداشته است . آن فکر یونانی که در باب روح در میان مسلمین آمد ، نه فکر افلاطونیاش پذیرفته شد ، نه فکر ارسطوییاش ، یعنی بتمامه نه آن پذیرفته شده نه این . افلاطون معتقد بود که روح یک جوهر جاویدان است که از ازل وجود داشته و بعد که جنین آماده میشود ، مثل مرغی که بیاید در آشیانه جا بگیرد ، میآید در این آشیانه جا میگیرد ، بعد از مردن هم دو مرتبه بر میگردد سر جای اول خودش . ارسطو اصلا خیلی روحی نبود . او معتقد بود نفس انسان با همه تفاوتی که با سایر قوا و نیروهای عالم دارد ، در همین دنیا و با بدن پیدا میشود ، وقتی که بدن پیدا و کامل میشود ، روح هم همین جا حادث میشود ، هیچ سابقه دنیای قبلی ندارد ، و بعد هم معتقد شد که روح با مردن بدن فانی میشود ( اگر چه این را نمیشود صد در صد به گردن ارسطو گذاشت ) . شاید بسیاری از حکمای اسلامی بخواهند هر طور که هست تحلیل کنند که ارسطو قائل به بقای روح است ولی امروز معتقدند که ارسطو قائل به بقای روح نبوده و در رساله نفس او هم که الان موجود است ، سخنی از بقای روح وجود ندارد .