دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٦٥
«كار او جز اين نيست كه هر گاه [آفرينش] چيزى را بخواهد ، به آن گويد «باش!» ، پس [بى درنگ] به وجود مى آيد» .
«سخن ما به چيزى ـ هر گاه آن را بخواهيم ـ تنها آن است كه بدان بگوييم : «باش!»، پس [بى درنگ ]موجود مى گردد» .
حديث
٤٥٠٣.امام على عليه السلام : و امّا [دليل] توانايى [خدا]، اين سخن خداى متعال است : «سخن ما به چيزى ـ هر گاه آن را بخواهيم ـ تنها آن است كه بدان گوييم باش «پس!» ، [بى درنگ ]موجود مى گردد» . پس اين توانايى كامل است كه دارنده آن به دست يازيدن به اشيا نياز ندارد ؛ بلكه [خداى ]سبحان آن گونه كه بخواهد ، اختراع مى كند و در آفرينش شى ء نيازمند انديشيدن نيست ؛ بلكه هر گاه آن را بخواهد ، همان اراده كاملاً حكيمانه اش مى شود و تدبير براى او با يك گفتار و توانايى چيره اى كه بدان از آفريده هاى خود جداست، استوار مى گردد.
٤٥٠٤.امام رضا عليه السلام : همانا كار او ، چون چشم بر هم زدن يا كمتر از آن است. هر گاه چيزى را بخواهد، تنها به آن مى گويد : «باش!» ، پس با خواست و اراده او به وجود مى آيد. از آفريده هايش چيزى از چيزى [ديگر به او ]نزديك تر نيست و چيزى از آنها دورتر از چيزى [نسبت به او] نيست (همه اشيا از نظر نزديكى و دورى براى او يكسان اند).
ر . ك : ص ٧٥ (انديشه) و ٧٧ (چاره انديشى) و ٨١ (رنج بردن) و٨٩ (كليّاتى درباره آنچه در آغاز آفرينش نبوده است).
٢٢ / ٢ ـ ٦
آفرينش تدريجى
قرآن
«همانا پروردگارِ شما ، كسى است كه آسمان ها و زمين را در شش روز آفريد، آن گاه بر عرش استيلا يافت. روز را به شب فرو مى پوشاند ، در حالى كه با شتاب ، جوياى آن است و خورشيد و ماه و ستارگان را رام شده به فرمان خود [آفريد]. هان! آفرينش و فرمان ، از آنِ اوست. برتر و والاتر است خدا، پروردگارِ جهانيان» .