دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٧٧
٢٧ / ٣
آنچه در توصيف رحمتِ او، به كار نمى رود
٤٦٦٦.امام صادق عليه السلام : همانا رحمت و آنچه براى ما پديد مى آيد، گاهى دلسوزى است و گاهى بخشش و همانا رحمت خدا، پاداش اوست به آفريدگانش و رحمت از جانب بندگان، دو گونه است : گونه اى از آن ، مهرورزى و لطف و دل رحمى اى است كه گرفتارى ها و نيازها و بلاهاى گوناگونِ شخص رحم شده، در دل انسان پديد مى آورَد، و ديگرى آن چيزى است كه پس از مهرورزىِ ما به شخص رحم شده، از ما سر مى زند و رحمت ما، همان چيزى (نيكى اى) است كه به او فرود آمده است. و گاه گوينده مى گويد : «به رحمتِ فلانى بنگر»، و منظورش كارى است كه از دل رحمىِ آن شخص، پديد آمده و تنها همين نتيجه و فعلى كه ما هم انجام مى دهيم، به خداوند عز و جل نيز نسبت داده مى شود (و نه حالتى كه در دل پديد مى آيد). اما معنايى كه در قلب است (دلسوزى)، از خدا به دور است، همان گونه كه درباره خود وصف كرده است. پس او مهربان است ؛ امّا نه مهربانىِ [ از سرِ ]دلسوزى.