دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٤
تحليلى در باب نيكويى آفرينش
حُسن ، ضد قُبح است. راغب درباره معناى «حُسن» مى گويد : حُسن (نيكويى) ، عبارت است از هر دل انگيزِ خواستنى ، و آن، سه گونه است : پسنديده از ديدگاه عقل ، پسنديده از نظر هوس ، و پسنديده از نظر احساس . اين تقسيم ، بر پايه قواى ادراك كننده در انسان كه حُسن را در مى يابند، استوار است؛ ليكن حقيقت حُسن ، عبارت است از : تناسب اجزاى هر چيز با يكديگر و هماهنگى كلّ اجزا با هدف و غايتى كه خارج از ذات آن است. بنا بر اين ، به عنوان نمونه ، حُسن چهره ، يعنى تناسب اجزاى آن و حُسن دادگرى ، يعنى هماهنگى دادگرى با هدف جامعه متمدّن كه در آن ، هر حقدارى به حقّ خود برسد . همين طور ، بررسى دقيق گونه هاى آفريدگان از جنبه نظم و تناسب اجزاى آن و در بر گرفتن تركيب و تجهيز كامل (بنا بر آنچه نياز دارد) ، پژوهنده را مطمئن مى سازد كه هر يك از اين آفريده ها ، بر بهترين وجهى كه تصوّر آن امكان پذير