دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٨٥
٤٥٣٩.امام باقر عليه السلام : همانا خداوند والاى بلندمرتبه ، هماره داناى ديرينه است . اشيا را از چيزى نيافريد و هر كه بپندارد كه خداوند متعال ، اشيا را از چيزى آفريد، حتما كفر ورزيده است؛ زيرا اگر آن چيزى كه اشيا را از آن آفريده ، به ديرينگى ازليت و هويت او باشد، آن چيز ، ازلى خواهد بود؛ بلكه خداوند متعال ، همه اشيا را از هيچ آفريده است .
٤٥٤٠.امام باقر عليه السلام ـ در پاسخ به اين سؤال كه خداوند ، هستى را از چيزى: هستى را آفريد، نه از چيزى كه پيش از آن بوده باشد، و اگر آن را از چيزى مى آفريد، در اين صورت ، هيچ گاه در جايى بُريده نمى شد [ و آن چيز هم بايد از چيز ديگرى خلق مى شد و تسلسل لازم مى آمد ] و در آن حال ، چيزى همواره با خدا مى بود ، در حالى كه [ مى دانيم ]خداوند بود و هيچ چيز با او نبود.
٤٥٤١.امام صادق عليه السلام : تنها خداست كه شى ء را از هيچ پديد مى آورد [١] و تنها خداست كه شى ء را از گوهر آن به گوهرى ديگر جابه جا مى كند و تنها خداست كه شى ء را از هستى به نيستى مى برد.
٤٥٤٢.فاطمه عليهاالسلام : اشيا را نوآورى كرد ، نه از چيزى كه پيش از آن بوده باشد.
٤٥٤٣.الاحتجاج ـ در ياد كرد گفتگوى امام صادق عليه السلام با يك ز: زنديق گفت : خداوند ، اشيا را از چه چيزى آفريده است؟ فرمود : «از نيستى» . گفت : چگونه از نيستى، چيزى [پديد] مى آيد. فرمود : «اشيا از دو حال ، تهى نيستند : يا از چيزى آفريده شده اند يا از نيستى . پس اگر از چيزى كه با او بوده ، آفريده شده، آن چيز ، ديرينه است، و ديرينه ، نو پديد نيست و نابود نمى گردد و دگرگونى نمى پذيرد . ناگزير آن چيز، يك گوهر و به يك رنگ خواهد بود. پس اين رنگ هاى گوناگون و گوهرهاى بسيار ، از گونه هاى پراكنده (گوناگون) موجود در اين جهان ، از كجا آمده است؟ و اگر چيزى كه اين جهان از آن پديد آمده ، زنده است، پس مرگ از كجا آمده است؟ و اگر آن چيز ، مُرده است، زندگى از كجا آمده است؟ و روا نيست كه [پيدايش موجودات] از زنده و مرده اى ديرينه باشد كه همواره بوده اند ؛ زيرا از زنده، مرده اى نمى آيد و آن ، همواره زنده است، و نيز روا نيست كه مُرده، به سبب مرگى كه گريبانگير اوست، ديرينه هميشگى باشد؛ زيرا مُرده را توانايى و پايدارى نيست». گفت : پس از كجا گفته اند كه اشيا ، ازلى هستند؟ فرمود : «اين ، گفتار گروهى است كه تدبير كننده اشيا را انكار كردند و فرستادگان و گفتار ايشان را و پيام آوران و پيامى را كه از آن خبر داده اند ، دروغ خواندند و كتاب هاى ايشان را افسانه ناميدند و با انديشه ها و صلاح ديد خود ، براى خود ، دينى تراشيدند».
[١] يعنى : غير خدا ، هر چيزى بسازد ، از مادّه اوّليه درست مى كند .