دانشنامه عقايد اسلامي - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٥٥
٤٨٨١.امام صادق عليه السلام ـ درباره سخن خداوند عز و جل : «داناى غيب و شه: غيب، آن چيزى است كه نيست و شهادت، آن چيزى است كه هست.
٤٨٨٢.امام رضا عليه السلام ـ در پاسخ به اين سؤال كه : آيا خدا مى داند چيزى ك: بى گمان، خداى متعال، دانا به اشيا ، پيش از بودن اشياست. خداوند عز و جلفرمود : «ما آنچه را كه مى كرديد، [ از لوح محفوظ ]رونويسى [١] مى كرديم» و به اهل آتش فرمود : «و اگر [به دنيا ]باز گردانده شوند، البتّه به آنچه از آن باز داشته شده اند، بر خواهند گشت و ايشان ، بى گمان ، دروغ زن هستند» . [خداى ] عز و جلمى دانست كه اگر ايشان را باز گرداند، حتما به آنچه از آن باز داشته شده اند، بر خواهند گشت. و به فرشتگان، آن گاه كه گفتند : «آيا در آن (زمين) كسى را مى گمارى كه در آن، فساد كند و خون ها بريزد، در حالى كه ما با ستايش تو، تسبيح مى گوييم و تو را تقديس مى كنيم؟» ، فرمود : «من ، چيزى مى دانم كه شما نمى دانيد». پس دانش خداوند عز و جل هماره پيشى گيرنده بر اشيا، و ديرينه پيش از آفرينش آنهاست. پس خدا ، خداوندگار ما، برتر و والا و بسى بلندپايه است. اشيا را آفريد ـ و دانش او به آنها ، پيشى گيرنده به آنهاست ـ آن گونه كه خواست. و اين سان ، خداوندگار ما، هماره دانا، شنوا و بيناست.
٤١ / ١ ـ ٣
دانش او به گذشته، همچون دانش او به آينده است
٤٨٨٣.امام على عليه السلام : دانش او به مردگانِ درگذشته، چون دانش او به زنده هاى پايدار (باقى مانده) است و دانش او به آنچه در آسمان هاى برين است، چون دانش اوست به آنچه در زمين هاى فرودين است.
[١] استنساخ، به معناى نگارش نوشته اى از روى نوشته اى ديگر است (لسان العرب : ج ٣ ص ٦١). بر اين پايه، با توجّه به استدلال امام عليه السلام به آيه، چنين مى نمايد كه رونويسى، از روى نوشتارى پيشين (لوح محفوظ) انجام مى شود. م .