رفیق الاخیار و انیس الابرار - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ٦٤ - راه هداِیت امِیال و خواسته هاِی درونِی انسان
تعدِیل آنها، گذشت، و فداکارِی لازم دارد، چه فداکارِی بزرگِی که اسلام آن را جهاد اکبر خوانده است. رسول اکرم صلِّی الله علِیه و آله به عدّهاِی از سربازان اسلام که پِیروزمندانه از جنگ برگشته بودند فرمود:
مَرْحَباً بِقَوْمٍ قَضَوُا الْجِهَادَ الْأَصْغَرَ وَ بَقِيَ عَلَيْهِمُ الْجِهَادُ الْأَكْبَرُ.[١]
آفرِین به قومِی که جهاد اصغر را انجام دادند و حالا باقِی مانده است بر آنها جهاد اکبر.
در ادامه از رسول خدا پرسِیدند پس جهاد اکبر کدام است؟ فرمود: جهاد با تمنِیّات نفسانِی و خواهشهاِی درونِی، که آنها را از انحراف باز دارد؛ قرآن مجِید نِیز در اِین زمِینه با بِیانات گوناگون سخن گفته است.
الکسِیس کارل، دانشمند فرانسوِی نِیز در اِینباره چنِین مِیگوِید:
فکر و اراد? انسان همان عملِی را انجام مِیدهد که غرِیزه در جانوران وحشِی اِیفا مِیکند، با اِین فرق که فکر و اراده، تحت کنترل انسان و به فرمان او مِیچرخند. لکن در جانوران به صورت تکوِینِی و مطابق سرشت آنها است و براِی به دست آوردن راز موفقِیت، باِید زندگِی در مسِیرِی که طبِیعت مِیخواهد بِیفتد، وگرنه به ماشِینِی مِیماند که به وسِیل? راننده جاهلِی هداِیت شود که نتِیجه آن چِیزِی جز سقوط و بدبختِی نخواهد بود.
هادِی انسان غرِیزه نِیست، بلکه عقل است و اراده به وسِیله آن
[١] معانِی الأخبار، ص ١٦٠.